Gerecht Wulven

In de 11e eeuw werd de komgrond ten westen van het dorp Houten ontgonnen. Een deel van deze ontginning betrof Wulverbroek een ander deel de Nederkamp.  De Nederkamp was een Houtense ontginning.

Net als bij andere ontginningen droeg de adel die dit realiseerde de naam van het gebied. In een akte uit 1122 wordt de naam Wulven voor het eerst genoemd (bron).

In die tijd verscheen er ook een mottekasteel ’t Rondeel in de Nederkamp. Dit houten kasteeltje lijkt de uitvalsbasis voor de ontginning van Wulverbroek.

In het jaar 1296, ongeveer 250 jaar na de ontginning van Wulverbroek, bouwt een van de eigenaren van het gerecht Wulven het stenen kasteel Wulven. Het gerecht verandert in die periode meerdere malen van vorm en is een ingewikkelde lapjesdeken met stukjes grond.

Het lijkt er op dat de afsplitsingen en toevoegingen van de verschillende stukjes land een gevolg zijn van het gunnen van gebieden aan familie van de Van Wulvens of het overlijden van een familielid. Ook Oud-Wulven kan hierbij worden betrokken. Daarnaast liet de Utrechtse bisschop in de Wulverbroek vier hoeves langs de Heemsteedsedijk bouwen voor zijn vertrouwelingen. Deze hoeves vielen weer onder de heer van Oud Wulven.

Op sommige momenten, zoals aan het eind van de 14e eeuw lijkt het gerecht Wulven zich uit te strekken van de Heemsteedseweg tot aan de Oudwulfseweg (bron). Extra ingewikkeld is dat ook de namen van de gerechten wisselden. Het gerecht Wulven heet in de 14e en 15 eeuw het ‘Hermans gerecht van Wulven‘ en het latere gerecht Oud Wulven staat bekend onder het ‘Hondermarcsgerecht‘. De historicus C. Dekker spreekt in zijn standaardwerk ‘Het Kromme Rijngebied in de Middeleeuwen’ over de “problematiek Wulven“.

Aan het begin van de 15e eeuw is het zo ingewikkeld geworden, dat er niet meer over gerechten wordt gesproken, maar over tiendgebieden. De tiendgebieden vallen niet altijd samen met de rechtseigenaar. Rond 1470 wordt de gerechtsnaam wel weer gebruikt.

Herindeling Nieuwe tijd

Van de latere gerechtsgrenzen is meer bekend. Zo stond kasteel Wulven in eerste instantie in de polder Nederkamp, buiten het eigen gerecht. Maar door de grond rond dit kasteel toe te voegen ten kostte van het gerecht Houten en ’t Goy werd dit opgelost.

In 1652 volgde een nieuwe gebiedsuitbreiding. De toenmalige eigenaar Philibert van Tuyll van Serooskerke deed dit vanwege waterkundige redenen en had al veel rechten in Nederkamp en Overmaat. Daardoor viel ook het gebied van de huidige wijken De Campen, De Slagen en De Poorten ook onder het gerecht Wulven.

De eigenaar van het kasteel, was ook ambachtsheer van het gerecht. Het gerecht is in latere tijden doorverkocht aan verschillende rijke stedelingen. In de Franse Tijd is het gerecht opgegaan in de gemeente Oud-Wulven.

Eigenaren gerecht Wulven

Datum Eigenaar
1296 Ernst II van Wulven
Tussen 1297 en 1303 Jutte van Wulven (vrouw)
19-12-1314 Mabelia van Wulven (dochter)
25-4-1354 Ernst IV van Wulven (zoon)
14-11-1361 Clementina van Wulven (dochter)
14-10-1362 Herman van Lokhorst (echtgenoot)
15-12-1372 Herman van Lokhorst, noemt zich Herman van Wulven (zoon)
1393 Balthasar van Buren (schoonzoon)
10-11-1435 Lutgaarde van Buren (dochter)
1452 Jan van Renesse (zoon)
Rond 1465 Jan van Renesse VII (vader)
10-3-1492 Jan van Renesse VIII (zoon)
16-8-1536 Jan van Renesse (zoon)
5-11-1537 Jan van Renesse (broer)
20-8-1554 Jan van Renesse (zoon)
1584 Jan van Renesse (zoon)
26-5-1592 Wouter van Oudshoorn
7-2-1625 Michiel van Oudshoorn (zoon)
20-6-1631 Andries Boccart (zwager)
20-6-1631 Philibert van Tuyll van Serooskerken
8-8-1661 Hieronymus van Tuyll van Serooskerke (zoon)
1-3-1678 Philibert van Tuyll van Serooskerke (zoon)
5-10-1696 Pieter Paget de Bragard
19-5-1719 Hendrik van der Graeff de Vapour (neef)
18-10-1724 Hendrik van der Graeff de Vapour (zoon)
16-9-1779 Adriana de la Barre (partner)
17-4-1780 Johanna Helena van der Graaf de Vapour (schoonzus)
28-3-1791 Adriana Hendrika van der Graaf de Vapour – Verboom