Brandbestrijding

Brandbestrijding Houten vroeger

Een optocht van de Brandweer Houten in de jaren tachtig. Foto via Ton Delfos.

De eerste vorm van serieuze brandbestrijding in de huidige gemeente Houten, lijkt in 1794 in Schalkwijk te hebben plaatsgevonden. In dat jaar wordt melding gemaakt van de aanwezigheid van een brandspuit.

Op 1 december 1827 worden alle gemeenten verplicht om een brandspuit te hebben. Of de vijf gemeenten die de huidige gemeente Houten hebben gevormd er een hadden is niet bekend, maar ook niet voor de hand liggend. Met name de gemeenten Schonauwen en Oud-Wulven waren te klein hiervoor.

Schalkwijk

Op 28 mei 1869 stelde burgemeester van den Boogaard een oefenkorps vast van 20 tot 25 vrijwilligers die de kern vormde van de Schalkwijkse brandweer. Daarmee is de officiële oprichting van Brandweer Schalkwijk een feit. Lees hier meer over de Brandweer Schalkwijk.

Houten

In juli 1926 besluit de Houtense gemeenteraad een vrijwillige brandweer op te richten. Deze bestaat uit 17 vrijwilligers. De bestaande brandspuit wordt vervangen door een motorspuit. Op 26 september 1926 wordt de vereniging Brandweer Houten officieel opgericht. Lees hier meer over de Brandweer Houten.

Tull en ’t Waal

Ook de gemeente Tull en ’t Waal had een brandspuit. Hoe de brandbestrijding in eerste instantie was georganiseerd is onduidelijk. In 1926 wordt de brandspuit van Schalkwijk ingeschakeld voor een brand in Tull en ’t Waal en lijkt het al om een gemeenschappelijke brandweerkorps te gaan.

Veiligheidsregio Utrecht

In 2010 wordt de Veiligheidsregio Utrecht opgericht. Daarmee komt de gemeentelijke brandweer te vervallen. De functie van brandweercommandant bestaat op gemeentelijk niveau niet meer en de drie brandweerposten Schalkwijk, Houten-Oost en Houten-West hebben elk een postcommandant.

Alarmering

Van oudsher werd de bevolking geïnformeerd bij brand door het luiden van kerkklokken. In de 19e eeuw wordt gebruik gemaakt van een sirene. Vanaf 1 juli 1980 wordt de sirene afgeschaft. Er is dan sprake van een stilalarm. Ook krijgen brandweerauto’s de beschikking over mobilofoon.

Het melden van brand gebeurde steeds vaker per telefoon. In Houten werd gebeld naar Garage de Vico: telefoon 1252. In Schalkwijk was het brandweernummer 1950 in gebruik. Voor Tull en ’t Waal was dit 03409-1950. Vanaf 1980 kreeg Houten het nummer 3000 voor brandmeldingen. Inwoners van ’t Goy moesten 03403-3000 draaien.

In 1990 voerde Nederland het landelijk alarmnummer 06-11 in. In 1997 werd dit 112 (Europees alarmnummer). De brandweer beschikte in die tijd over semafonie om opgeroepen te worden.

Grote en opvallende branden

Onderstaand overzicht is een onvolledig overzicht van de grotere of opvallende branden die zijn voorgekomen. De bombardementen zijn niet meegenomen, alsmede de inzet bij verkeersongelukken.

DatumGebeurtenis
1802Flinke brand in herberg De Engel
1865Dijkhuis door brand verwoest
28 augustus 1867Kind overleden na afbranden keet
25 november 1898Woning uitgebrand na omvallen petroleumlamp (Schalkwijk UT ???)
1917Smederij Kuiper Groenedijkje ’t Goy afgebrand
juli 1926Boerderij Schalkwijk afgebrand
juli 1926Boerderij Tull en ’t Waal afgebrand
15 juni 1928Boerderij Houtensewetering brandt af
21 januari 1931Woonhuis Tuurdijk brandt uit
4 augustus 1931Boerderij De Knoest brandt af na blikseminslag
27 juni 1932Autobrand aan de Lobbendijk (mogelijk de eerste)
13 juli 1943Woning weduwe van Amerongen Houten brandt af
28 augustus 1943Boerderij A. Miltenburg aan de Beusichemseweg brandt af
2 februari 1948Houten woning Van Wijngaarden ’t Goy brandt af
14 januari 1951Brand in huize Wickenburgh
3 februari 1953Diverse avonden en nachten ingezet bij overstroming Zeeland en Zuid-Holland
17 april 1959De maalderij brandt af
16 augustus 1960Hooibergpyromaan actief
4 december 1962Trein in brand bij Schalkwijk. Geen bluswater
27 augustus 1965Grote kerosinebrand bij de Koppeldijk
9 mei 1967Metaalwarenfabriek Overeind
1967Kippenschuur Odijkseweg
22 april 1968Boerderij Schalkwijk in brand
24/25 maart 1970Smederij De Brink Schalkwijk brandt af
30 april 1970Tolhuis Kapelleweg brandt af
1972Kleuterschool Tull en ’t Waal brandt af
28/29 oktober 1972Grote brand vuilnisbelt Schalkwijk
25 september 1975Café Zeldzaam in ’t Goy door brand verwoest
30 augustus 1978Veiling Houten aan de Loerikseweg
1981Brand basisschool De Flierefluiter
28 april 1982Brand dak RK Kerk Schalkwijk
1 januari 1984Boerderij Waalseweg brandt af
1985Boerderij Houtensewetering Van Rooijen brandt af
10 januari 1987Kasteel Heemstede brandt af
10 januari 1987Boerderij Van Dijk aan de Achterdijk Schalkwijk in brand
1991Boerderij ’t Groen Houten totaal uitgebrand
Rond 1996Varkensschuur Molendijk, thans Gewestenland
6 mei 2000Boerderij uitgebrand in Tull en ’t Waal
6 november 2004Restaurant De Colonie door brand verwoest
20 november 2007Woning Willem de Zwijgerlaan door brand verwoest
14 juni 2009Brand in boerderij Nieuwoord
17 mei 2011Grote brand kippenschuur aan Groenedijkje in ’t Goy
21 oktober 2012Familiedrama in Schalkwijk
5 mei 2015Grote bedrijfsbrand aan de Utrechtseweg
25 juli 2015Grote brand Herenweg tijdens zomerstorm
27 oktober 2015Uitslaande brand in woonboerderij aan de Lekdijk