Wegen

De Hoogdijk in 2000

De eerste verharde wegen in Houten waren Romeinse wegen. Hiervan zijn sporen teruggevonden ten westen van de Marsdijk. Ondanks dat de officiële rapportage uitgaat van een vroegmiddeleeuwse weg die zijn oorsprong had in een Romeinse weg, gaan archeologen ter plaatse uit van de Limes.

Het wegennet in de Vroege Middeleeuwen was eenvoudig. Vanuit Houten liep er een weg naar Dorestad en naar Tiel. Een andere weg liep richting Utrecht. Gekozen werd voor de hogere gronden.

Met de komst van Schalkwijk ontstond er een weg naar Schalkwijk, voornamelijk via een hoger deel in het landschap, de Uitweg. Deze Uitweg was ook in gebruik om van Honswijk en ’t Waal naar Loerik en Oostrum te reizen. In het algemeen waren deze kleiwegen slecht bereisbaar. Regen en sneeuw zorgden voor ongemakken en in de winter was reizen vaak onmogelijk. Met paarden ging reizen beter.

Zandpad

In 1631 – 1633 werd het zandpad van Utrecht naar Houten verbeterd. Dit was een slechte kleiweg met zand die werd omgevormd in een goed zandpad. In Houten splitste dit zandpad zich naar Schalkwijk / Culemborg en naar Beusichem. Deze paden waren alleen toegankelijk voor voetgangers en ook in de winter te belopen.

Een boek uit de 18e eeuw meldt dat Houten veel ‘doortogt’ had. Er passeerden rijtuigen (diligences) van Utrecht naar Culemborg en Tiel. Ook waren er in Houten meerdere herbergen.

Uren gaans (lopend) in 1789

 Naar

vanuit Houten

 vanuit Schalkwijk

 Schalkwijk1 uur —–
 Houten—– 1 uur
 Utrecht 1,5 uur 2,5 uur
 Culemborg 1,5 uur 0,5 uur
 Vleuten 3 uur 4 uur
 Buren 3,5 uur 2,5 uur
 Breukelen 4 uur 5 uur
 Tiel 5 uur 4 uur
 Amsterdam 9,5 uur 10,5 uur

Verharde weg

Houten kreeg vanaf 1841 (bron) te maken met zogenaamde Macadamwegen. Dit waren wegen met grove korrels steen, aangestampt met kleine steensoorten of zand en leem. Nadeel van deze weg was spoorvorming.

Een dergelijke weg liep van Utrecht naar Houten (1841), van Houten naar Beusichem (1842), van Houten via Schalkwijk naar Culemborg (1841). Deze wegen werden gefinancierd met tol. Houten en Schalkwijk telden gezamenlijk drie tolposten.

Verdere verbetering

Onder toezicht van het Waterschap Houten werd het wegennet sterk verbeterd. Op 9 mei 1887 werd het onderhoud van 31 grindwegen en drie kleiwegen in de gemeente Houten overgedragen van particulier naar het waterschap. De eigenaren van de grond moesten wel de kosten betalen.

Aan het eind van de 19e eeuw verscheen de eerste auto in Houten. De familie Testas, woonachtig in Oudwulven was de bezitter ervan. Vanaf augustus 1933 werd de doorgaande weg Utrecht-Schalkwijk om de dorpskern van Houten heen geleid (bron). In 1940 telde Houten drie auto’s. De notaris, dokter en bakker hadden elk een auto. Tanken gebeurde bij de Vico, naast De Engel.

Snelle wegen

Na de Tweede Wereldoorlog werd de provinciale weg langs Houten drukker en gevaarlijker. Door het sneller rijdend autoverkeer liepen overstekende fietsers en voetgangers steeds vaker gevaar. Aanrijdingen met dodelijke afloop bleven dan ook niet uit.

In 1944 werd Houten aangesloten op de A12. Na de rijbaanverdubbeling in 1947 was het een officiële snelweg. In 1950 werden de wegen van het Waterschap Houten overgedragen aan de gemeente. In 1964 volgde het laatste deel. In datzelfde jaar kreeg Houten een wegenwachtstation dat Midden Nederland bediende. Dit wegenwachtstation was gevestigd bij de afslag Houten. Tegenwoordig ligt knooppunt Lunetten op deze plek. Ook was er een ambulance gevestigd. In 1971 wordt de Utrechtseweg aangelegd naar het verkeersplein Laagraven en in 1975 verliest Houten zijn directe aansluiting op de A 12. Het wegenwachtstation wordt in 1972 verhuisd naar Lexmond.

Op 24 juni 1981 wordt de A27 geopend tussen de knooppunten Everdingen en Lunetten. Het duurde tot 11 mei 1985 voordat Houten wordt aangesloten op deze snelweg. Vanaf 2005 is ook Tull en ’t Waal dankzij de afrit Nieuwegein-Oost goed via de snelweg bereikbaar en sinds 17 april 2015 is via de N421 Houten weer aangesloten op de A12.

Vanaf de eerste groeitaak kent Houten een uniek fietssysteem. Sinds de bouw van dit systeem in de jaren ’80 is er slechts één fietser om het leven gekomen binnen de Rondweg.

43
Eerste verharde wegen
250
Verval Limesweg
1631
Zandvoetpad Culemborg
1631
Zandvoetpad Utrecht
1632
Zandvoetpad Beusichem
1775
Aanleg zandwegen
1841
Macadamwegen
1841
Tolheffing
1863
Oprichting Waterschap Houten
1887
Waterschap wegbeheerder
1890
Meeste kleiwegen verdwenen
1898
Eerste auto
1907
Einde tolheffing
1924
Busverbinding van Utrecht via Houten naar Tiel
1933
Provinciale weg om kern heen
1944
Aansluiting A12
1950
Overdracht wegen van waterschap Houten naar gemeente
1964
Laatste wegen worden overgedragen van waterschap naar gemeente
1964
Houtens wegenwachtstation
1972
Opheffing wegenwachtstation
1981
Opening A27
1985
Aansluiting Houten op A27
2005
Aansluiting Tull en ’t Waal op A27 via Nieuwegein
2015
Aansluiting Houten op A12 via N421