13e eeuw

In de 13e eeuw verdwijnen de domeinen. Dit waren grote boerenbedrijven met onvrije of halfvrije boeren. Vanuit deze domeinen werd de lagere rechtspraak geregeld, maar ook de lokale waterhuishouding. Met het verdwijnen van de domeinen ontstond er geleidelijk een nieuwe vorm van lager bestuur: de gerechten.

1200 – 1224

1225 – 1249

Ten Goye leeft in onmin met de bisschop van Utrecht en zijn geestelijken. In 1227 ontstaat een geschil tussen het kapittel van St. Marie te Utrecht en Walter van Goye over te weinig afgedragen tienden. Tussen 1232 en 1245 komt er een eind aan het Graafschap Opgooi en wordt dit een gerecht.

Het jaar 1230 kan worden beschouwd als het hoogtepunt van het Middeleeuws Klimaat Optimum, een warme periode. In 1233 volgt een doorbraak van de Lekdijk, het jaar erop wordt het waterschap Lekdijk Bovendams opgericht.

Het jaar 1240 wordt boerderij De Weteringe gemeld, een kloosterboerderij van de Norbertijnabdij van Mariënweerd. In 1247 wordt boerderij de Hennesprong genoemd.

1250 – 1274

Rond 1250 moet het eerste stenen kasteel van Schalkwijk zijn verschenen. Maar deze datum is niet nauwkeurig bekend, en ook de locatie niet. Wel wordt in 1261 de naam Schonauwen voor het eerst gebruikt voor wat we voorheen kenden onder de naam boerderij De Weteringe. Het is 1263 als het land Overdam wordt uitgegeven.

In 1258 wordt de parochie Honswijk gesticht.
Dominicus Ghiselbertus Uten Goye wordt in 1265 de eerste maarschalk van Het Nedersticht. Drie jaar later wordt hij broeder frater Ghiselbertus quondam Dominus de Goye. Hij is tussen 1283 en 1286 de vierde in de rij van landcommandeurs van de ridderlijke Duitse orde Balije van Utrecht.

1275 – 1299

Een dijkdoorbraak ter hoogte van de locatie waar nu de stuw bij Amerongen staat vindt plaats in 1277. In eveneens dat jaar verkoopt Ten Goye het graafschap Lek en IJssel. In 1294 wordt de parochie Schalkwijk opgericht. In 1296 duikt boerderij Blokhoven op en wordt er gebouwd aan het eerste kasteel Wulven.

< 12e eeuw – 13e eeuw  – 14e eeuw >