Midden IJzertijd (-500 / -250)

Opgraving Midden IJzertijd in Houten

Opgraving Midden IJzertijd in Castellum-Oost

In de Vroege IJzertijd verlegt de Rijn zich. De rivier stroomt niet meer door Houten, maar steeds vaker via de huidige route van de Kromme Rijn. Tijdens de Midden IJzertijd is in Houten een aantal restgeulen gevuld met water. Deze geulen zijn watervoerend en tijdens hoogwater overstromen ze.

Op de Houtense en Jutphase stroomrug komt steeds vaker bewoning voor. We zien dit vooral in het zuidoosten van Castellum, De Grassen, rond het Loerikse park, rond het Oude Dorp en bij de Tuurdijk in ‘t Goy. Kenmerkend voor deze tijd zijn de zelfvoorzienende zwervende nederzettingen. Was de grond uitgeput, dan vertrokken de bewoners weer. Ook elders in de buurt zijn ijzertijd-nederzettingen aangetroffen uit deze periode. Archeologen vinden zogenaamde palenzwermen.

Nederzetting in de Grassen/Castellum

Vooral in de Grassen (parallel aan de spoorlijn) ontstaat bewoning. Boerderijen stonden hier in een lintbebouwing langs een restgeul. Deze geul stroomde vanaf de fietstunnel bij Het Gras door Castellum, waar veel sporen zijn gevonden uit de Midden IJzertijd. Bewoning in deze nederzetting langs de restgeul is rond 500 voor Christus begonnen (bron).

Een gevonden boomstamkano bewijst dat de geul groot genoeg was om te bevaren. Via bruggen wisten bewoners de geul te passeren. Naast vee werd er ook gevist in de geul. De boerderijen stonden met de achterzijde tegen de geul aan, dus aan de voorzijde zal aan beide zijden een weg hebben gelopen. Het lijkt erop dat er 2500 jaar terug een redelijk uitgestrekte nederzetting heeft gestaan in het huidige Houten-Zuidoost met het zwaartepunt bij Parelgras.

Ten westen van de wijk De Grassen (terrein 16) worden vier slingerkogels uit de Midden IJzertijd aangetroffen, waarvan twee compleet zijn. Deze complete exemplaren zijn eivormig en 45 mm bij 30 millimeter. Ze werden gebruikt voor de jacht, maar ook voor oorlogsvoering.

Op een steenworp afstand in Loerik bij de Fresiatuin en nabij de Heidetuin zijn sporen gevonden van een nederzetting uit de Midden-IJzertijd.

Nederzetting in Tiellandt (Poorten)

Rond 500 voor Christus vestigden aan de oever van een vijftien meter brede restgeul van de rivier zich mensen in Tiellandt. Archeologen vonden honderden, voornamelijk kleine paalsporen af. Ook werd een skelet van een veertig jaar oude man gevonden.

Op een steenworp afstand was ter hoogte van de Burgemeester Wallerweg/Lobbendijk sinds 450 voor Christus bewoning.

Elders

Sporen uit de Midden IJzertijd zijn ook gevonden in ‘t Goy ten noorden van de Tuurdijk, bij de Tuibrug en de Doornkade.

-500Nederzetting Grassen/Castellum langs rivier
-500Nederzetting Parelgras
-500Nederzetting Loerik
-500Nederzetting Tiellandt
-450Nederzetting Oude Dorp
-300Nederzetting De Tuinen