Noodweer 1674

Noodweer 1674
In de Amsterdamse courant van 4 augustus 1674 wordt Houten genoemd.

Op 1 augustus 1674 werd de streek tussen Parijs en Hamburg getroffen door noodweer. Op tientallen plaatsen in de lage landen werd schade aangericht door zware onweersbuien. Tientallen mensen komen erbij om het leven. Vooral in Duitsland en Frankrijk is dat het geval. In onze regio wordt het midden van het land, oostelijk Zuid-Holland en Noord-Holland getroffen. De bekendste schade is de verwoesting van de Domkerk in Utrecht.

De schade wordt waarschijnlijk veroorzaakt door hevige valwinden, die gebruikelijk zijn met dit soort noodweer. Vaak gaat dit samen met een sneltrekkend koufront. Historici en ook meteorologen spreken vaak over een tornado, maar Jan Buisman autoriteit op gebied van historische weerkunde spreekt niet over een tornado. Bovendien zou één tornado nooit zoveel schade op zoveel verschillende locaties kunnen veroorzaken. Toch blijkt uit onderzoek dat er plaatselijk wel windhooseffecten zijn voorgekomen.

In vuur en vlam

Het noodweer in de regio Houten vindt plaats tussen 19.00 uur en 19.30 uur. Een ooggetuige meldde dat een kwartier lang de hemel in vuur en vlam staat. Hevige donder en wind is te horen. Schoorstenen, gevels en torens waaien kapot. Het waren vooral gotische kerktorens die stuk raakten. In de omgeving waaiden de kerktorens van verschillende kerken in Utrecht, Bunnik, Jutphaas, Houten en Ijsselstein om. De romaanse torens bleven heel.

Schade in Houten

In Houten waaide de torenspits van de kerk af. De torenspits was op het kerkdak gevallen en had het dak vernield. Het uurwerk was daarbij zwaar beschadigd. Ook de noordelijke muur van de kerk was vernield, alsmede een zijbeuk waar een kapel was gevestigd. De kerk werd gerepareerd in 1678 voor omgerekend 236 euro. De reparatie duurde drie maanden. Het uurwerk werd voor omgerekend 150 euro gerepareerd.

Ook boerderij Overdam raakte beschadigd (bron).

Schade Honswijk

De kerk in Honswijk werd ook zwaar getroffen. De toren bleek hier staan, maar het kerkgebouw liep zware schade op. Een kapel die gespaard bleef, was voor de Honswijkers voldoende om te kerken. In 1844 werd de kerk met toren gesloopt.

De Romaanse toren van de Schalkwijkse kerk aan De Brink lijkt geen schade te hebben opgelopen. Evenals de kerk in ’t Waal aan de Strijpweg.

Schade ’t Goy

De kerk in ’t Goy raakte ook beschadigd. De spits waaide van de toren af en het dak raakte beschadigd. Ook het koor raakte beschadigd (bron)/tooltip].

Het noodweer vond plaats op 1 augustus 1674 volgens de huidige Gregoriaanse kalender. In Utrecht werd toen nog de Juliaanse kalender aangehouden, waardoor er sprake was van 22 juli 1674.

Leestip

De website Huizen aan het Janskerkhof heeft een pagina over de zomerstorm van 1674 gemaakt.
Lees hier meer