Windmolens

In de Nieuwe Tijd verschijnen er steeds meer molens in Houten. Naast poldermolens in Schalkwijk en Wulven waren dat korenmolens. De eerste molens waren rosmolens, aangedreven door een dier. Later kwamen er windmolens en die kregen te maken met windrecht. Deze belasting moest worden betaald aan de landsheer van het gerecht.

De inwoners kregen te maken met het molenrecht. Dat betekende dat ze zelf geen graan mochten malen, maar dit moesten doen bij de molen die voor hun was aangewezen. Elk gebied had zijn eigen molen.

Inwoners uit ’t Waal en Honswijk gingen naar de molen in Molenbuurt, inwoners van Schalkwijk naar de molen bij De Heul en inwoners van Houten, ’t Goy, Oud Wulven, Waijen, Schonauwen en Wulven naar de Loerikermolen. Deze laatste was de opvolger van de molen uit ’t Goysedorp, de oudste molen van Houten.

Poldermolens

Door de inklinkende veenondergrond kregen de boeren behoefte aan een poldermolen. Aan het eind van de 16e eeuw verschenen er particuliere molens die werden aangedreven door paarden. Rond 1600 stonden er twee grote molens (knoestermolen en Blokhovense molen) en 6 a 7 kleine paardenmolens (bron). Langzamerhand werden deze rosmolens vervangen door windmolens.

Een poldermolen functioneerde alleen als er een afgeschermd gebied was dat moest worden drooggemalen. Daarom ging de komst van een poldermolen vaak gepaard met de aanleg van kades en dammen. Het beheer werd dan soms ondergebracht in een waterschap. Er werd dan gewaakt voor vreemd water. Water uit een ander gerecht of een andere parochie leidde soms tot felle strijd.

Aan het eind van de 19e eeuw werden de Poldermolens vervangen door stoomgemalen. Rond 1925 werden het elektrische gemalen. Alle molens in de gemeente Houten zijn verdwenen.
Lees meer over poldermolens

Poldermolens
molenlocatietypesoort molen
Goyse molenGoyse dorpStanderdKorenmolen
Loerikermolen 1Binnentuin /MolenlandStanderdKorenmolen
Loerikermolen 2Binnentuin /MolenlandGrondzeilerKorenmolen
WulfsemolenWulvenGrondzeilerPoldermolen
Blokhovense poldermolenMolenpadWipmolenPoldermolen
Biesterse MolenWickenburghselaanWipmolenPoldermolen
De Geer molenSchalkwijkWipmolenPoldermolen
De Rode MolenKaaidijk 15WipmolenPoldermolen
Knoester PoldermolenSchalkwijkWipmolenPoldermolen
Tullse PoldermolenTull en ’t WaalWipmolenPoldermolen
Korenmolen van SchalkwijkPothuizerwegBeltmolenKorenmolen
Honswijkse molenLekdijkStanderdKorenmolen
Tullse korenmolen 1Lange UitwegStanderdKorenmolen
Tullse korenmolen 2Lange UitwegBeltmolenKorenmolen
Heemsteedse molen 1HeemsteedsewegWipmolen??
Heemsteedse molen 2HeemsteedsewegWipmolen??
???De Koppel (bij Lunetten)??? Poldermolen