Ridderhofstad Heemstede

Ridderhofstad Heemstede
Ridderhofstad Heemstede in 1647 – Het Utrechts Archief


Heemstede als boerderij wordt voor het eerst genoemd toen Everard van Heemstede in 1323 een huis met hofstede ontving (bron). Het lag ten zuiden van de huidige plofsluis tussen het Amsterdam-Rijnkanaal en het Merwedekanaal in Nieuwegein.

Tussen 1398 en 1404 wordt er een woontoren gebouwd, dat we tegenwoordig ‘Het Oude Heemstede’ noemen. In een boomgaard langs de straat Vuilcop in Nieuwegein zijn de fundamenten (kloostermoppen, 29/30 x 16 x 8 cm) van deze woontoren teruggevonden. Het was een vierkant versterkt huis van drie verdiepingen hoog, dat op een klein heuveltje stond. De afmetingen van de woontoren waren 7 bij 7 meter.

Ridderhofstad Heemstede

In 1536 werd het kasteel als ridderhofstad erkend. Om in aanmerking te komen voor deze titel moest het huis een gracht hebben en een ophaalbrug (bron). Belangrijker was dat de familie Van Winssen hier woonden die van hoog aanzien in de stad Utrecht was.

In dezelfde eeuw werd de woontoren vergroot tot 12 bij 12 meter. Vanaf 1614 werd de woontoren niet meer bewoond. Een tekening (zie hierboven) uit 1647 toont een ruïne. Het voormalige huis vertoont schietgaten en heeft geen dak meer. Het lijkt alsof het gebouw met brand te maken heeft gekregen. De gracht is gedempt.

Het huis werd door Adriaan van Winssen wel aangehouden, vanwege de voordelen die de titel Ridderhofstad bood. Adriaan ging wonen in de nieuwe ambachtsheerlijkheid Heemstede, 500 meter verderop.

In 1645 wordt daar een nieuw kasteel gebouwd. Deze noemen we Heemstede 2. In de loop van de 17e eeuw is het Oude Heemstede afgebroken. Het terrein wordt door de gemeente Nieuwegein beschermd.

Eigenaren Ridderhofstad Heemstede

Onderstaande lijst toont de eigenaren van de boerderij/huis (1323 – 1404), de woontoren (1404 – 1614) en de ruïne (1614 – eind 18e eeuw).

1323 – Everard van Heemstede (lid Familie van Wulven)
???? – Borre van Heemstede (lid Familie van Wulven)
1392 – Hillegonda (zus)*
1404 – Elsabe Mouwer (dochter)*
1439 – Godschalk van Winssen (zoon)
1471 – Godschalk van Winssen (zoon)
1516 – Willem van Winssen (broer)
1523 – Godschalk van Winssen (zoon)
1558 – Willem van Winssen (zoon)
1614 – Adriaan van Winssen (neef)
1639 – Willem van Winssen (zoon)
1642 – Maria van Winssen (zus) en Hendrick Pieck van Wolfsweerd
1669 – Gerard de Waal
1680 – Jacob Louise Grave van der Nath
1680 – Diederick van Veldhuysen
1719 – Cornelis Quint
1719 – Anthonie Turck
1723 – Essaye Gillot
1734 – Frederik van der Does

* onduidelijkheid over

Deze pagina is gewijzigd op 30 november 2020