Westrum

Westrum was een klein dorpje uit de middeleeuwen dat ten zuiden van de wijk De Mossen lag, vlakbij de Tiendweg. Ter herinnering heeft de gemeente Houten honderden meter westelijker een metalen constructie in het weiland geplaatst. Over Westrum is relatief weinig bekend.

De naam Westrum duidt op Karolingische oorsprong, dus zou het zijn ontstaan rond het jaar 800. Maar het dorp wordt niet in de 9e eeuwse goederenlijst genoemd, die het bestaan van Haltna, Tuur en Lorek in de 9e eeuw bevestigen. Ook zijn er geen archeologische opgravingen van Westrum. Reden hiervoor is dat Westrum geen eigendom was van de bisschop van Utrecht.

Locatie Westrum

Waar het precies heeft gelegen is onbekend.¹ Gezien de gedetailleerde hoogtekaart zou het enkele honderden meters ten oosten van de huidige metalen constructie hebben gelegen. De locatie van Westrum is vooral afgeleid uit een kaart uit 1640, waar de namen van verschillende stukken land staan genoemd.

Hoewel er niets van bekend is, kan Westrum ook een grotere boerderij zijn geweest, vergelijkbaar met de Loerickerhofstede en de Oostrummerhofstede. De weidegrond van het dorpje liep van Schoneveld in het westen tot net voorbij Wickenburgh in het oosten. Het grondgebied omvatte ongeveer 260 hectare. Hierbij is ook het gebied Middelveld in het westen van ’t Goy tot Westrum gerekend.²

In 1227 wordt gesproken over het dorpje Westerhem. De naam Westrum en Westrummer hofstedeland worden in de 15e en 16e eeuw nog een aantal keer genoemd. Het gaat dan meer over een stuk land.

• De bisschop van Utrecht bevestigt in 1210 dat de abdij Marienweert een halve hoeve heeft in Weistren.³
• In 1227 als de Graaf Walter van Goye zijn tiendrecht afstaat aan de St. Mariakerk in Utrecht, na een geschil met deze kerk.
• In 1231 wordt opnieuw de halve hoeve voor de abdij Marienweert bevestigd in Westren.⁴
• In 1278 als Ten Goye opnieuw discussie voert over zijn tienden in Westerhem.⁵
• Het land van Westrum wordt in 1446⁶ en in 1458⁷ nog genoemd.

Het dorpje is geleidelijk verdwenen. Vlakbij Westrum heeft een boerennederzetting gelegen waar tijdens de Schalkwijkse ontginningen voedsel werd verbouwd.
Lees hier meer

Graf

Ten oosten van Westrum is langs de Hoogdijk het graf gevonden van een vrouw uit de 7e eeuw. Er was hier dus al in de vroege middeleeuwen bewoning, net zoals bij Loerik. Het gebied heet Het Heilige Land en er zijn vermoedens dat hier een groot grafveld uit de vroege middeleeuwen is te vinden, vergelijkbaar met Het Burgje bij Odijk.

Romeinse villa

Ook uit fosfaatmetingen blijkt dat er in de Romeinse tijd bewoning is geweest op de plek waar Westrum wordt vermoed. Bij proefboringen op het terrein vlak naast de Tiendweg heeft mogelijk een Romeins gebouw gestaan. Westrum is waarschijnlijk ontstaan in de nabijheid van dit gebouw.

Noten

1. Dekker denkt in 1983 dat Westrum is opgevolgd door Wickenburgh. Later is het idee ontstaan dat Westrum westelijker lag. ↩︎
2. Het Kromme Rijngebied in de Middeleeuwen, p134 – C. Dekker (1983) ↩︎
3. RAZU – toegang 61- inv 20, Regesten betreffende ’t Goy en Houten, 1200-1499 – M. Kemp ↩︎
4. RAZU – toegang 61- inv 20, Regesten betreffende ’t Goy en Houten, 1200-1499 – M. Kemp ↩︎
5. RAZU – toegang 61- inv 20, Regesten betreffende ’t Goy en Houten, 1200-1499 – M. Kemp ↩︎
6. Archief voor kerkelijke en wereldlijke geschiedenis van inzonderheid van Utrecht (1838) ↩︎
7. RAZU – toegang 61- inv 20, Regesten betreffende ’t Goy en Houten, 1200-1499 – M. Kemp ↩︎