Laat Romeinse tijd (270 / 450)

Laat Romeinse tijd

Met het aanbreken van de Laat-Romeinse tijd zijn er veel aanvallen van de Franken in onze provincie Germania Inferior. De Romeinse legers trekken zich terug en Fectio wordt verlaten. De achtergebleven bevolking is onbeschermd.

Geschat wordt dat in de Laat Romeinse tijd zo’n 300 a 400 personen op het platteland van het Kromme Rijngebied woonden (bron). Locaties waar in de Laat-Romeinse tijd bewoning voorkomt zijn: Burgemeester Wallerweg, Tiellandt, Langeweg, Heidetuin, Binnenweg (De Geer), Oud Wulfseweg, Tuurdijk en Groenedijkje.

Landschap


De lagere delen in Houten worden in deze periode natter en onbegaanbaar. Het natuurlijk gemengd bos komt langzaam weer terug op de Houtense en Jutphase stroomrug. Vooral Eiken en Elzen groeiden goed. Het gebied rond de Pothuizerweg staat voornamelijk onder water. In de Laat-Romeinse tijd is er geen bewoning meer in Schalkwijk. De Limesweg wordt niet meer onderhouden.

Germania Secunda


Na tientallen jaren onrust herstellen de Romeinen in het jaar 284 hun gezag. Vanaf het jaar 297 volgt reparatie van de oude Rijngrens.  Onze regio valt voortaan onder Germania Secunda en wordt een militaire zone.

Een Romeinse schrijver meldt dat in de periode 293/297 de Franken uit Batavia zijn verjaagd. Dit kan propaganda zijn van de schrijver. Archeoloog Heeren vermoedt dat iedereen opdracht heeft gekregen te vertrekken, zodat de Germania Secunda een militaire zone kon worden (bron).

Waal nieuwe noordgrens


Rond het jaar 358 wordt de opnieuw verzwakte noordgrens weer versterkt. De druk van de Germanen op de grens wordt groter en groter. Hoewel in onze regio officieel de Rijn de grens is, was dit in de praktijk de Waal. Het gebied tussen de Waal en de Rijn wordt ondertussen bevolkt door de Franken. (bron).

De komst van Franken wordt ondersteund door archeologische sporen die zijn gevonden in Tiel en Geldermalsen. (bron). Maar ook aan de Heidetuin.

Rijnlegers naar Rome


Rond 401/402 worden alle Romeinse Rijnlegers teruggeroepen naar Rome. Veelal waren dit legereenheden in Duitsland. Overgebleven Franken die zich Romeins voelden nemen de verdediging over.

In 406 trekken Germaanse stammen bij Mainz massaal de Rijngrens over. Pas in 411 als keizer Constantijn III zijn gezag verliest, trekken de Romeinen zich volledig terug (bron).

De Frankische leiders profileren zich vooral in de buurt van de Romeinen die op dat moment in het zuiden van België zijn gevestigd en reizen de terugtrekkende Romeinen achterna.

271-274
Franken vallen binnen
274
Romeinen trekken zich terug
297
Terugkeer Romeinen, herstel noordgrens.
Bevolking wordt verplaatst.
358
Versterking noordgrens, Waal praktische grens
402
Romeinse Rijnlegers teruggeroepen
406
Nieuwe aanval Germanen
411
Houten niet meer Romeins
±440Franken trekken weg