Eerste bouwtaak

Eerste bouwtaak Houten

Deelplan De Geer (1985/1986), foto Gerard Rigter

In 1966 werd het agrarische dorp Houten aangewezen als groeikern. Het dorp bestond toen uit zo’n 3500 inwoners en moest volgens de plannen groeien tot 100.000 inwoners. Belangrijkste reden was de aanwezigheid van een spoorlijn.

Zowel in 1968 als in 1970 stemde de gemeenteraad in om mee te werken aan de groei van Houten naar 100.000 inwoners. In 1971 werd dit gecorrigeerd naar een groei van 25.000 inwoners in 1985 met een uitgroei tot 60.000 inwoners (Bron).

Groeiplan

In 1974 behandelde de gemeenteraad het groeiplan en een jaar later de provincie. Op voorhand van de groeitaak werden Den Oord en De Hoven gebouwd (bron). De eerste paal van Den Oord werd in augustus 1973 geslagen door burgemeester Bijleveld.

Op 30 mei 1978 besloot de Tweede Kamer dat Houten per 1 januari 1979 groeigemeente zou worden. De groeitaak was toen afgenomen tot 6000 woningen in 1989 en 6000 voor de periode daarna. De Houtense gemeenteraad kon zich alleen vinden in de eerste 6000 en legde de tweede 6000 (in 1981 en in 1982) naast zich neer.

De eerste bouwtaak bestond uit dertien wijken, die weer verdeeld waren in 33 deelgebieden. De volgorde van de bouw was met de klok mee beginnend vlak boven het Oude Dorp (De Lobben). In eerste instantie werd er aan de oostzijde van de Utrechtseweg gebouwd, daarna richting De Hagen.

Eerste paal

Op 7 november 1978 werd de eerste paal geslagen in het bouwplan De Weerwolf. In 1980 werden de meeste huizen in dit plan opgeleverd en waren de Gaarden en de Hoeven een feit. In 1982 werd het NS-station geopend, tegelijkertijd met De Hagen. Hierna volgden De Weiden en De Gilden (1983) en De Velden (1984). Op vrijdag 25 maart 1983 werd de eerste paal voor het centrum geslagen. In 1984 werden de eerste gebouwen hier opgeleverd.

Eerste bouwtaak

De aanleg van Het Rond in 1983

In 1986 kwam de gemeenteraad met het voorstel om boven de 6000 woningen, nog eens 3000 woningen te bouwen. De bedoeling was om onder een tweede bouwtaak uit te komen. 2000 woningen waren extra voor de groeitaak, 1000 woningen waren voor de eigen bevolking. De groeitaak werd verlengd naar 1992 (Bron).

Rondweg

Rondom de wijken werd in een vlindervorm een Rondweg aangelegd. De vlinder was het symbool van Houten, naast de appel die moest herinneren aan de tijd dat de fruitteelt belangrijk was in Houten.

Op 11 mei 1985 werd De Staart geopend, zodat de Rondweg een directe verbinding had met de snelweg. Het duurde lange tijd voordat de Rondweg echt rond was (1985). Problemen met de grondverwerving tussen de Dorpsstraat en De Poort zorgden voor vertraging. De Rondweg volgde aan de zuidkant van het toenmalige Houten ongeveer het tracé van de huidige koppeling.

In de jaren erna volgde de bouw van vele nieuwe wijken zoals De Sloten (1986), De Campen (1987), De Poorten (1988), De Slagen (1988) en De Borchen (1988). Bedrijven die in de weg stonden moesten wijken naar het nieuwe bedrijventerrein
De Schaft.

In 1990 startte de bouw van het eerste deel van De Erven. Vervolgens in 1991 werden de wijken De Bermen en De Akkers gebouwd. Ook werden de laatste gaten gevuld. In 1992 vierde burgemeester Bransen de afronding van de groeitaak.

Amper een jaar nadat de wijk De Erven gereed was, ging de eerste paal de grond in voor de tweede bouwtaak.

Eerste bouwtaak

Houten op 13 juni 1983. Collectie Het Utrechts Archief.

Naamgeving

Tegenwoordig staan de wijken bekend onder het laatste deel van hun straatnamen. Zo praat iedereen over de wijk De Weiden en vrijwel niemand over de officiële naam Schonenburg. De Weiden is in dit geval een buurt.

Bijzonderheden

Kenmerkend voor de bouw van Houten is de fietspadeninfrastructuur. Hierdoor is Houten de veiligste gemeente in Nederland geworden voor fietsers. Met de tweede groeitaak in Houten-Zuid werd deze structuur overgenomen. Sinds de introductie van de fietsinfrastructuur is er een fietser om het leven gekomen binnen de Rondweg en dat was door een aanrijding met een vuilniswagen.

Een ander opvallend verschijnsel was de eis dat elk gebouw een puntdak moest hebben en dat hoogbouw zoveel mogelijk moest worden vermeden. De hoogste gebouwen waren te vinden in het Centrum en ook de gebouwen aan Het Rond kregen een puntdak.

In 1997 werd dit uitgangspunt verlaten. De wijk Het Land in Houten-Zuid was de eerste wijk waar platte daken werden gebouwd. Later verschenen ook in het centrum hoge gebouwen met platte daken.

1966Aanwijzing tot groeikern
1974Behandeling gemeenteraad
1975Behandeling provincie
1978Aanwijzing groeigemeente tot 6000 woningen
1978Eerste paal geslagen De Hoeven
1979De Gaarden
1982NS Station geopend
1982De Hagen
1983De Weiden en De Gilden
1984De Velden en Het Rond
1985De Staart geopend
1986De Sloten
1986Uitbreiding groeitaak tot 9000 woningen
1987Rondweg gereed
1987De Campen
1988Poorten, Slagen en Borchen
1990De Erven
1991De Bermen en De Akkers
1992Groeitaak formeel volbracht
1997Start tweede groeitaak