Boerderij Tiellandt

Hofstede Tiellandt is een versterkte boerderij uit de middeleeuwen (eerste vermelding 1392) vlakbij boerderij Bovit (De Steenen Poort). De hofstede is verdwenen rond 1600, maar het land bleef de naam Tiellandt dragen. Ook een opvolger werd zo genoemd.

De hofstede lag aan de Warinenpoort tegenover boerderij Bovit (Steenen Poort). Sinds het eind van de jaren ’80 heet de nieuwbouwwijk op deze locatie ook Tiellandt.

Het Eiland

Over de boomgaard Tijlant wordt halverwege de 17e eeuw een proces gevoerd, waarbij de geschiedenis van dit stuk land wordt besproken. Getuigen melden in 1648 dat het land werd doorkruist door twee sloten, die een gracht om een huis hebben gevormd. Het gaat om brede en diepe sloten. Deze waren zo diep dat gesproken werd over een eiland (T ylant). In die periode is het huis ook verdwenen. Zou het slachtoffer zijn geworden van de Franse plunderingen in 1672/1673, net als Zorgvliet vlakbij?

De illegale Ridderhofstad Tiellandt

In de jaren ’20 en ’30 van de vorige eeuw bracht Koffie Hag verzamelplaatjes uit van gemeentewapens, familiewapens, wapens van adel, enz, enz. Plaatje 112 was van ‘Ridderhofstad’ Tiellandt bij Houten. Dat is opmerkelijk want er is nooit een Ridderhofstad Tiellandt geweest.

Deze misvatting heeft allemaal te maken met Willem Hendrik Jacob baron van Westreenen van Tiellandt (1783 – 1848). Deze man uit Den Haag was lid van een welgestelde familie en was vooral druk met zichzelf nog belangrijker te maken. Hij maakte ijverig jacht op adellijke titels en wilde opgenomen worden in het ridderschap en later zelfs baron.

Om dit voor elkaar te krijgen kocht hij in 1816 voor 1200 gulden het 2 hectare stuk grond Tiellandt. Dit land was sinds 1690 familiebezit. Boerderij Tiellandt werd door hem ten onrechte ridderhofstad Tiellandt genoemd, schrijft de Houtense historicus Leen de Keijzer in zijn allerlaatste artikel ooit (Het Kromme-Rijngebied 1995).

De laatste publicatie van Leen de Keijzer ging over W.H.J. van Westreenen.

In elk geval kwam het Willem van Westreenen wel goed uit om zijn adellijke titels uit te breiden. Hij noemde zichzelf dan ook Heer van Tiellandt, waardoor sommigen dachten dat er een Heerlijkheid (gerecht) Tiellandt bestond. Terwijl het in werkelijkheid om een boomgaard van amper 2 hectare grond ging.

Notaris Den Haag misleid

Daarnaast lijkt het erop dat van Westrenen de notaris in Den Haag heeft misleid door te melden dat er een boerderij Tiellandt op dit stuk grond stond. Er was geen kadaster, de notaris was waarschijnlijk niet bekend in Houten en Nederland was net herstellende van de Franse tijd. De boomgaard Tiellandt is regelmatig in de 19e eeuw getransporteerd bij een notaris in Den Haag en vanaf het moment dat Van Westrenen in 1816 in het verhaal komt, wordt elke keer “land met hofstede” genoemd. Althans dit blijkt uit het eerdergenoemd schrijven van Leen de Keijzer.

Het kadaster meldt echter in 1832 dat de boomgaard onbebouwd is, hetzelfde geldt voor de topografische militaire kaart (TMK) uit 1864. Wie de biografie leest van Willem Hendrik Jacob baron van Westreenen van Tiellandt, begrijpt dat dit past in de handel en wandel van deze Haagse ijdeltuit.

Minutenkaart Kadaster uit 1832. Op sectie 491 is geen bebouwing aangetroffen. Onderaan de afbeelding is De Stenen Poort te zien.

Deze pagina is gewijzigd op 19 september 2021