De schrijver Abraham Jacob van der Aa meldt in 1847 in zijn Aardrijkskundig Woordenboek der Nederlanden de volgende zin over de gemeente Schonauwen: “Men treft er in het zuiden der gem. de bouwvallen van het kast. Schonauwen aan, en in het noorden een stukje gronds en eene gracht, waarop vroeger het huis Leijenburg beeft gestaan.”
Uit deze tekst blijkt dat sprake is van een huis Leijenburg in het noorden van Schonauwen.
In 1720 is in het uiterste noorden van Schonauwen een boerderij te zien die de naam Leijenburg draagt. Deze is te vinden op de locatie waar nu ongeveer Houtensewetering 7 is gelegen. Het is een strategische locatie in het gerecht, direct tegen Wulven aan. Ook is er vanuit het huis zicht op alles wat via de Houtensewetering langs vaart.
In 1749 en 1793 wordt het transport van een huis (boerderij) Leijenburg met grond gemeld. Momenteel is deze boerderij niet meer aanwezig.
De naam Leijenburg
Leijenburg was in de Late Middeleeuwen een heerlijkheid in de buurt van Herwijnen. Aan de noordkant van de Waal lag een slot, gebouwd in 1341 door Jan I van Heukelum. Hij is getrouwd met Clementia van Beusichem van Schonauwen en wordt heer van Leijenburg genoemd.
In de 14e en 15e eeuw komt dan ook de naam ‘van Leijenbergh van Schonauwen’ regelmatig voor in genealogische bronnen. Het is aannemelijk het huis Leijenburg in Houten is gebouwd in Schonauwen als woning voor een familielid die in Schonauwen bleef wonen.
Rond 1433 komt de naam “van Leijenbergh van Schonauwen” niet meer voor. Kasteel en gerecht Schonauwen zijn dan in bezit van Van Zuylen. In 1493 wordt het huis genoemd.
Deric Tant gemachtigde van Peter Tant sijn soen doet ontwaren
Wolter Luytkenss tot Houten een huysinge ende hofstede geheten Leyenberch1
Er dan dus sprake van een huis (kasteel/woontoren) EN een boerderij. In 1531 spreekt het Hof van Utrecht over een geschil over 5 morgen grond dat de naam Leijenberg draagt.2 In 1596 is er sprake van land en wordt niet over het huis gesproken.3 Op een kaart uit 1628 van Hendricus Hondius staat het huis Leijenburg niet meer ingetekend.
Bij opgravingen in 2012 langs de Staart (aanleg fietstunnel) zijn enkele losse kloostermoppen4 gevonden. Mogelijk zijn deze afkomstig van het huis Leijenburg.
Noten
- RAZU – toegang 61- inv 20, Regesten betreffende ’t Goy en Houten, 1200-1499 – M. Kemp ↩︎
- RAZU – toegang 61- inv 21, Regesten betreffende ’t Goy en Houten, 1500-1599 – M. Kemp ↩︎
- RAZU – toegang 61- inv 21, Regesten betreffende ’t Goy en Houten, 1500-1599 – M. Kemp ↩︎
- RAAP rapport 2638 – Plangebied De Staart in Houten (2013) ↩︎
Ga terug naar kastelen in Houten
Deze pagina is gewijzigd op 21 december 2024