Adressering Houten

Al in 1799 is er sprake van een ‘letter van een wijk’ en een huisnummer. In elk geval in de gerechten Honswijk, Tull en ’t Waal, Wulven, Oud-Wulven, Schonauwen, Heemstede en Slagmaat.¹

In 1832 werd door het Kadaster de wijkindelingen ingevoerd. De wijk A was Houten, de wijk B was Schoneveld en wijk C was ’t Goy. In 1850 werd bepaald dat in elke plaats de huizen in wijken moesten worden ingedeeld , zodat de postbezorging beter kon. Het gevolg was de invoering van een nummer voor elk huis, voorzien van de letter van de betreffende wijk. In Houten bestond dit al sinds 1832. Houten kreeg in die tijd ook een hulp-postkantoor.

Nummering Houten

Houten bestond vanaf 1858 uit de volgende wijken: Wijk H was Houten, wijk G was ‘t Goy, wijk O was Oudwulven en wijk S was Schonauwen. Zo werd post voor adres H181 bezorgd bij de Steenen Poort. S28 was het nummer van de toren van Schonauwen, G90 was een boerderij op Tiendweg 7 en kasteel Heemstede zat op O19.

In de adressering zat een systeem, waarbij met de wijzer van de klok werd genummerd. Gestart werd bij het Houtens gemeentehuis (H1), daarna volgde conciërgewoning en de school. H4 was het begin van de zuidgevel van de Brink (Slager van Zijl), daarna werd de Brink gevolgd en bij elke zijstraat werden de woningen in de straat genummerd. Als dit was gedaan keerde de telling terug op De Brink en werd volgende zijstraat genummerd.

Vanaf 2 juli 1923 viel ’t Goy voor de post onder Schalkwijk. In maart 1929 bepaalt de Houtense gemeenteraad dat voortaan sprake is van een straatnaam met huisnummer. In de adressenlijst van 1930 is te zien dat de Kaaidijk gemeente Houten was. Ook het kleedlokaal van Velox en het clubgebouw van Kampong waren aan de Koningsweg in Houten gelegen.

Nummering Schalkwijk

In Schalkwijk werd de wijkindeling in 1862 ingevoerd. Wijk A lag ten zuiden van de Schalkwijksewetering, dus Tetwijk, Kanenbroek en Blokhoven. Wijk B lag ten noorden van de Schalkwijksewetering, dus Bieshaar en Goyerveld. Wijk C was het Waalseveld, het gebied ten westen van de Lange Uitweg.

Nummering Tull en ’t Waal

Tull en ’t Waal kreeg ook in 1862 een wijkindeling. Wijk A was Tull en ’t Waal en wijk B was Honswijk.

Omnummering 1954/1955

Vanaf 1 september 1954 kreeg de gemeente Houten een nieuwe adressering. De wijknummers vervielen en voortaan moesten de inwoners gebruikmaken van een straatnaam in combinatie met een huisnummer. In de gemeenten Schalkwijk en Tull en ’t Waal werd dit in maart 1955 ingevoerd.

Omnummering 1962

In verband met de samenvoeging van de gemeente Houten, Schalkwijk en Tull en ’t Waal werden alle straatnamen officieel vastgesteld. Dubbele namen werden daarbij aangepast. Zo werd op 4 oktober 1962 De Brink in Houten omgedoopt in Plein, want ook Schalkwijk had een Brink.² In totaal kregen ongeveer 350 huizen een ander adres. Soms alleen een ander huisnummer, soms een andere straatnaam.

Bijzonder was dat de plaatsnamen Schalkwijk en Tull en ’t Waal kwamen te vervallen. Post moest gestuurd worden naar de Strijpweg in Houten of de Pothuizerweg in Houten.³ In de loop van de jaren 60 liet de gemeente dit los.

Postcode

In 1977 werd de postcode ingevoerd. Vanwege de tweede bouwtaak van Houten zijn de postcodes 3994 en 3991 ruim aanwezig in Houten. De postcodes 3992, 3993 en 3995 zijn kleiner. De omliggende dorpen hebben de postcodes 3997, 3998 en 3999 gekregen.

Wat is Schalkwijk en wat is Houten?

In de huidige tijd lijkt het of alles aan de zuidzijde van het Amsterdam-Rijnkanaal gerekend wordt tot Schalkwijk. We noemen dit ‘Het eiland van Schalkwijk’. Onderstaande straatnamen in het buitengebied hebben nooit (volledig) onder de gemeente Schalkwijk gevallen en worden nu vanwege de postadressering tot het dorp Schalkwijk gerekend.

• De Trip (Schonauwen, later Houten)
• Kaaidijk (Schonauwen, later Houten)
• Knoesterweg (Schonauwen, later Houten)
• Zuwedijk (deels ’t Goy, deels Schalkwijk)
• Spoordijk (deels Houten, deels Schalkwijk)
• Beusichemseweg (’t Goy, dus Houten)
• Hoeksedijk (’t Goy, dus Houten)

Verder staat Fort Honswijk in de voormalige gemeente Tull en ’t Waal. De veerboot van Culemborg vaart tussen Tull en ’t Waal en Culemborg.

Noten

1. Utrechtsche courant, 16-10-1799 ↩︎
2. In 2000 heeft een gemeentelijke commissie voorgesteld om de naam Het Plein terug te veranderen in De Brink. De naamgevingscommissie was negatief. ↩︎
3. Straatnamen en zo meer EIland van Schalkwijk – Heijmink Liesert 2014 ↩︎