Autopionier Charles François Testas

Enkele tientallen jaren nadat de fiets was verschenen, waren pioniers actief met auto’s. Charles François Testas tot Oudwulven was een van de eerste autobezitters van Nederland. Hij woont aan het begin van de 20e eeuw in huize Oud-Wulven.

Charles Testas wordt op 21 september 1864 geboren in Oud-Wulven. De familie Testas is van stand en vermogend. Op zijn 19e wordt hij vrijgesteld van de dienstplicht. Hij is de enige zoon en werkzaam als notarisklerk. Charles zit goed in het geld, leent flinke sommen geld uit tegen 4% rente, koopt land en krijgt ook nog een erfenis. Testas voorziet samen met zijn vader tijdens de strenge winter van 1890/1891 tachtig gezinnen in Houten van brood, erwten, rijst en steenkolen.

In 1889 trouwt hij met Maria Anna Lans uit Wageningen en wordt al snel vader van een tweeling. Later volgt een derde dochter. Hij heeft in 1894 geen beroep en is dan al binnen.

De eerste auto’s van Charles Testas

Benz Comfortable8 juni 1898
In het voorjaar van 1898 koopt de 33-jarige Charles Testas bij fabrikant M.W. Aertnijs te Nijmegen een auto. Het is een Duitse Benz Comfortable van 360 kilo en 2,40 meter lang. De Benz rijdt op benzine. Dat lijkt normaal, maar er waren in die jaren ook auto’s die op petroleum, stoom, gas, alcohol en elektriciteit reden. De auto haalt een snelheid van 25 kilometer per uur. De auto krijgt op 8 juni 1898 rijksnummer 15 en is de 14e geregistreerde auto van Nederland en de eerste van de provincie Utrecht.

Charles Testas in zijn Benz Comfortable in 1898.
Benz Comfortable, collectie RAZU (41863)

Deze auto is op 21 februari 1899 betrokken bij een dodelijk ongeval. Dit gebeurde bij de tol van Houten (thans Lupine-oord). Paarden schrokken van de aankomende auto en werden wild. Kennelijk maakte de auto nogal wat geluid. De knecht kwam ongelukkig ten val en overleed.

Krantenbericht over het dodelijk ongeluk waar Testas bij betrokken is.

Alhoewel nergens staat dat Charles Testas deze auto bestuurde zijn er voldoende aanwijzingen dat het hier om Testas gaat. Er waren op dat moment drie automobilisten in Nederland met een T in de achternaam, waarvan Testas in Houten woonde en de andere twee in Den Haag. In de winter is het in die dagen vanwege de slechte wegen niet logisch dat er vanuit Den Haag naar Houten werd gereden en Testas had regelmatig een koetsier achterop. Het ongeluk gebeurde op de Macamweg tussen de oprijlaan van zijn huis en het dorp Houten.

Mors – 25 januari 1900
Testas registreert op 25 januari 1900 een Mors die zijn oorspronkelijke kenteken draagt. Deze is geruild bij fabrikant M.W. Aertnijs te Nijmegen voor de Benz Comfortable. De vergunning van deze Morse wordt in 1902 ingetrokken.

Mors  6CV  – 25 januari 1900
In januari 1900 wordt er ook een Morse 6CV geregistreerd. Hij beschikt dan over twee auto’s. Deze Mors 6CV gebruikt hij tot 21 november 1903. De auto heeft kenteken 156. De auto haalt een snelheid van 31 kilometer per uur en weegt 950 kilo.

Charles Testas met zijn Morse 6CV bij Wickenburgh
Morse 6CV bij Wickenburgh (Collectie RAZU 41865)

Darracq 6,5 CV – 24 maart 1902
In 1902 wordt de Mors met kenteken 15 de deur uitgedaan. Hij heeft dan een Darracq 6,5 CV gekocht. Deze krijgt opnieuw kenteken 15. De auto haalt een snelheid van 32 kilometer per uur en weegt 400 kilo.

Onbekend – 2 juli 1904
In juli 1904 krijgt Testas een nieuwe auto van onbekend merk. Hij krijgt hiervoor kenteken 1376.

Onbekend – 2 juli 1906
Testas heeft weer een nieuw kenteken nodig en krijgt L353 toegewezen. Vanaf 1906 worden er provinciale kentekens afgegeven. Met dit kenteken mag hij zoveel auto’s als hij wil voorzien. Hij is niet de eerste in Houten met een provinciaal kenteken. Dat is Hendrik Jan Meirink.

Nederlandsche Automobiel Club

Wanneer in de zomer van 1898 de Nederlandsche Automobiel Club (N.A.C.) wordt opgericht, neemt Testas zitting in het bestuur als commissaris. Testas is het vierde lid en mede-oprichter. Hij gaat zich bezighouden met het organiseren van de autotochten door Nederland.

De N.A.C. is een organisatie van een aantal enthousiaste automobilisten die “het automobielwezen in Nederland wilde bevorderen“. Hiervoor werd gelobbyd en werden congressen en toertochten georganiseerd. De N.A.C. richt zich ook op de acceptatie van de auto. Zo is er weerstand onder de bevolking en worden automobilisten aangevallen. Zowel op het platteland als in de stad is dat het geval. Daarnaast houdt de vereniging zich bezig met het verbeteren van de wegen en het opheffen van tolwegen.

Toertocht
De eerste toertocht is in augustus 1899, waaraan 11 auto’s aan deelnemen. De auto hieronder is een 6 PK Daimler uit 1896 en was de 2e auto die in Nederland is ingevoerd. Bij het achterwiel staat C.F. Testas tot Oudwulven.

Charles Testas in Utrecht bij een rally (Het Utrechts Archief)
Charles Testas in Utrecht bij een rally in 1899 (Het Utrechts Archief)

Een tweede tocht is in 1901. Gedurende vier dagen wordt er door Nederland gereden. Gestart wordt in De Bilt om via Enschede, Assen en Leeuwarden terug te gaan naar Utrecht. 52 automobielen doen mee. Onderweg staan belangstellenden langs de weg. De auto’s kunnen zo’n 150 kilometer rijden en moeten dan tanken. Brandstof kopen ze bij drogisterijen.

Autoperikelen

De snelste auto van Testas in de begintijd kon maximaal 35 km/uur rijden. Maar wanneer hij een heuvel op gaat, moesten de passagiers uitstappen. Charles Testas verzamelde ook ongewild bekeuringen wegens overschrijding van de maximumsnelheid. Een ijverige veldwachter in Harmelen bekeurde hem voor een snelheid van 100 kilometer per uur. De rechter sprak hem vrij.

Ook kreeg de auto wel eens pech. Dat betekende dat hij een uurtje aan het sleutelen was, maar vanwege de koude kon de auto niet starten. In de nette kleren duwde hij en zijn vrouw de auto naar huis. De buren en omwonende boeren zouden teveel leedvermaak hebben gehad als de auto was achtergebleven.

Onderstaand krantenbericht beschrijft hoe Testas in 1906 een kerkganger in Venlo aanreed.

Charles Testas
Venloosche courant 28 maart 1906

Op 17 februari 1908 verhuist het gezin Testas naar Zwitserland. Een jaar later keren ze weer terug. In 1910 verkoopt Testas het huis Oud Wulven en verhuist het gezin naar Rhenen, vlakbij de ouderlijke omgeving van Maria Anna Lans.

Op 6 september 1954 overlijdt Charles Testas te Rhenen. Hij is dan bijna 90 jaar en wordt begraven op de openbare begraafplaats aan de Ireneweg in Houten in een familiegraf.