Batterijen aan de Overeindseweg

Batterijen aan de Overeindseweg in 2018

De batterijen aan de Overeindseweg liggen aan de Overeindseweg in Nieuwegein, net buiten de gemeente Houten, vlak naast de Plofsluis. Van de oorspronkelijke noord- en zuid batterij is alleen de noord-batterij nog over.

De batterijen waren een voorpost van het fort bij Jutphaas. Daarnaast verdedigde de batterij het inundatiekanaal met sluis, dat tevens als gracht diende. Dit kanaal zorgde ervoor dat via de Schalkwijksewetering water werd aangevoerd in de richting van de Houtense vlakte.

Ter plaatse van de Overeindseweg was het landschap hoger door de aanwezigheid van de Jutphase stroomrug. De Overeindseweg dwars door de batterijen heen was tevens de toegangsweg tot het gebied dat onder water zou worden gezet.

Bouwperiode

Het verdedigingswerk is tussen 1871 en 1873 gebouwd. Daarna is het tot 1885 verder aangepast. Het had een oppervlak van 12 hectare en kon 171 manschappen herbergen.

Met de komst van de Tweede Wereldoorlog is er aan het eind van de jaren 30 van de vorige eeuw een aantal zaken uitgebreid. Te denken valt aan een kazemat en een tankversperring. De fundering van deze laatste is enkele honderden meters oostelijker in de berm van de Overeindseweg terug te zien. Zowel in 1914 als in 1939 zijn de batterijen bemand geweest. Sommige gebouwen van de Batterijen aan de Overeindseweg vertonen dikke scheuren. Deze worden niet meer gerepareerd. 

In 1982 werd het Amsterdam-Rijnkanaal verlegd. De zuidelijke batterij is daarbij gesloopt.

Tegenwoordige situatie

Het verdedigingswerk was eigendom van het Ministerie van Oorlog, later Defensie en Rijkswaterstaat. Thans is een communicatiebureau uit Houten eigenaar. Het terrein is voor het publiek open. Het gesloopte zuidelijke gedeelte is in het landschap herkenbaar. Het is openbaar terrein met picknickplaatsen.

Foto’s van de Batterijen


Tip: 
De Onheilstij, de laatste jaren van de Nieuwe Hollandse Waterlinie
In mei 1940 blijkt dat de Nieuwe Hollandse Waterlinie geen bescherming biedt tegen een modern leger. Voor de bewoners van het militaire landschap van de Nieuwe Hollandse Waterlinie eindigt een tijdperk. Leendert van der Valk sprak voor dit boek met ooggetuigen – boeren, molenaars, soldaten en NSB’ers. Onheilstij vertelt hun verhaal tegen de achtergrond van de ondergang van het ingenieuze, trotse verdedigingswerk tussen Muiden en de Biesbosch.
Bekijk op bol.com