Fort bij ‘t Hemeltje

1881hemeltje_800

Op enige afstand ten oosten van Utrecht ligt een ring van forten, de Stelling van Utrecht. Vanuit hier moest een aanval op Utrecht worden weerstaan. Fort bij ‘t Hemeltje was één uit de ring. Het vlakbij gelegen Fort bij Vechten was een ander.

Fort bij ‘t Hemeltje is gebouwd tussen 1877 en 1880. In die periode werd de hele Nieuwe Hollandse Waterlinie versterkt. Op 13 november 1877 werd besloten dat de grond werd onteigend en de bouw is niet veel later gestart. Het vijandsbeeld was in de jaren ervoor veranderd van Frankrijk in Duitsland. Het fort moest de Houtense vlakte verdedigen. Dit is een breed stuk grond op de Oudwulverbroek stroomrug en Houtense Stroomrug dat bij inundatie van de Nieuwe Hollandse Waterlinie niet zou onderlopen.

Het fort bestaat uit een aarden wal met oorspronkelijk bomvrij gebouw, een flinke gracht en een fortwachterswoning. Het gebouw bestaat uit twee verdiepingen. Het fort had een bezetting van ruim 250 manschappen en ongeveer 34 stuks geschut. Deze kanonnen zijn er nooit neergezet.

Gebruik van Fort bij ‘t Hemeltje


Tijdens de Eerste Wereldoorlog werden gemobiliseerde soldaten ondergebracht in het fort. Ook werden er toen verbeteringen aangebracht.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog is het fort gebruikt door Nederlanders en door Duitsers. Beide legers hadden er luchtafweer geplaatst. Veel granaten van het luchtafweer kwamen in de wijde omgeving neer. Deze zijn niet altijd ontploft. Eenmaal werd boerderij De Klomp vlakbij geraakt.

Op 28 juni 1945 om 11.45 uur kwamen in een bunker op Fort bij ‘t Hemeltje drie mensen om het leven als gevolg van het ontploffen van munitie. Het ging om een man van 21 (bewaker), een man van 52 (bewaker) en een kind van 15 (De zoon van de fortwachter).

Vanaf 1956 gebruikte Defensie het als munitiedepot. Vanaf 1959 werd het fort gebruikt als munitie-renovatiewerkplaats. In 1992 vertrok Defensie en kreeg een vuurwerk evenementenbedrijf uit Culemborg onderpand in Fort bij ‘t Hemeltje. Sinds 1995 is het fort in handen van Staatsbosbeheer. In 2000 vertrok het vuurwerkbedrijf.