Station Schalkwijk

Station Schalkwijk
De oude locatie van Station Schalkwijk

Met de aanleg van een spoorlijn in 1868 kregen de twee grotere dorpen in de huidige gemeente Houten een eigen station. Ook Schalkwijk was daarbij.

Het station Schalkwijk werd gebouwd in 1868. De bouw liep vertraging op, nadat het zandlichaam teveel bleek te zakken. In het najaar van 1867 besloten de ingenieurs van de Staatsspoorwegen het station te voorzien van een paalfundering. Onder het gebouw werden bogen gemetseld tot 3 meter diep. Deze bogen stonden op houten palen. De fundamenten van het station zitten nog in de grond. Tijdens Open Monumentendag 2006 heeft de Schalkwijkse historicus Frans Landzaat de fundamenten onder het gras vandaan gehaald.

Paalfundering Station Schalkwijk
Bouwtekening met paalfundering Station Schalkwijk

Het station werd geopend op 1 november 1868. Het type stationsgebouw was hetzelfde zoals nu in Houten nog staat, alleen was dit gebouw gedeeltelijk wit bepleisterd. Oorspronkelijk zou er een type 4 komen, maar door bezuinigingen bij de Staatsspoorwegen werd gekozen voor een eenvoudiger model.

De perronzijde van het stationsgebouw was van steen, de wegzijde was wit bepleisterd. Het station werd gebruikt voor goederen- en persoonsvervoer.

Het station lag enkele honderden meters ten noorden van de huidige overweg met de Jhr. Ramweg. Om het station bereikbaar te maken werd de Spoorlaan (Stationstoegangsweg) aangelegd. Deze liep evenwijdig aan het spoor van de Wickenburgshelaan naar de Groote weg van Utrecht (Jhr. Ramweg).

Wie nu over de Spoorlaan loopt ziet een flauwe knik in de weg. Het wegdek gaat hier ook omhoog en met Google Earth is nog een afdruk van de locatie van het oude station terug te zien. Volgens de zomerdienstregeling van 1911 vertrokken er ongeveer tien treinen per dag. In 1933 waren dit er acht per dag.

Trein komt aan op 10 mei 1934
Trein komt aan op 10 mei 1934

Op 15 mei 1935 stopte het persoonsvervoer. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was dit weer tijdelijk mogelijk. In 1941 werd een illegale slachterij in het station opgerold. 

Op een foto uit de jaren zestig is te zien dat de noordelijke vleugel van het station is verdwenen. In 1964 wordt de rest van het stationsgebouw gesloopt. Alleen een halte bleef over. Deze halte werd in 1970 gesloopt, waarna station Schalkwijk definitief verdween.

Treinramp

Op 25 mei 1871 reed een sneltrein uit Utrecht op een dood spoor. De wissel in Schalkwijk stond verkeerd. De stoker van de trein kwam om het leven. Twee anderen raakten zwaargewond. De twee personeelsleden van station Schalkwijk werden gearresteerd.

Op 7 juni 1917 ontspoorde de Koninklijke trein een kilometer voorbij het station. Ook Station Schalkwijk speelde een rol in de hulpverlening. Lees hier meer over wat er die dag gebeurde.

Op 5 november 1946 reed een trein ter hoogte van station Schalkwijk op een goederentrein. Er vielen geen gewonden.

Stationschefs

Cornelis Schooten                     1868 – 1871
Lambertus Maas                        1871 – 1881
Leonardus Somer                      1881 – 1883
Gerrit van Caspel                       1883 – 1885
Gijsbertus Fraterman                1885 – 1886
Johannes Kengen                       1886 – 1888
Jacobus Provoost                       1888 – 1891
Hendrik Groothuijzen               1891 – 1897
Gerard Ariaansen                      1897 – 1900
Onbekend                                   1900 – 1902
Henri Just de la Paisieres          1902 – 1903
Jacob van der Grijp                    1903 – 1914
Johannes Lugt                             1914 – 1917
Lambertus Peters                       1917 – 1918
Dirk Murray                                 1919 – 1932
Albertus Zeldenrust                   1932 – 1935