Oude Station Houten

Oude Station Houten

Het oude station van Houten werd op 1 november 1868 geopend. Het station was in 1867* gebouwd aan de Stationslaan in Houten (nu Stationserf). De Stationslaan was een nieuwe weg tussen de Vlierweg en de Loerikseweg. De weg stond ook bekend als Stationsweg. Beide namen werden door elkaar gebruikt.

Het stationsgebouw was van het type SS vervanger 5e klasse, waarvan er zes in Nederland werden gebouwd. De type vervangers werden gebouwd in een periode dat de Staatsspoorwegen financieel in zwaar weer zat. Hierdoor werden er eenvoudigere stations gebouwd.

Schalkwijk had een gelijkwaardig station. Het verschil met Schalkwijk was, dat het Houtens station wit was gepleisterd. Ook heeft het Houtense gebouw een zandfundering van slechts 1 meter.

Het gebouw bestaat uit een benedenruimte met zolder. In de rechtervleugel woonde de stationschef met zijn gezin. Elders waren de dienstvertrekken te vinden. Zo was er een hal met loket, een bagageruimte en waren er twee wachtkamers (Eerste en tweede klasse en derde klasse). Op het perron was de bediening van de seinen en wissels te vinden. Daarnaast was er een magazijnruimte en toiletruimte voor de passagiers. Het gebouw had onder de keuken van de woonruimte een kleine kelder. Aan de zuidoostzijde was de voordeur van de woning.

Het station werd gebruikt voor zowel goederen- als personenvervoer. Voor het goederenvervoer was een speciaal opstelspoor. In 1885 werd het spoor verdubbeld. Volgens de zomerdienstregeling van 1911 vertrokken er zo’n tien treinen per dag.

Stationschef

Pieter van Vugt                                                      1868 – 1872
Albertus Everardus Joritzaar                               1872 – 1877
Jan Michiel Hubert Smeets                                  1877 – 1885
Hendrik Bruijns                                                     1885 – 1886
Ulbo Feenstra                                                        1886 – 1900
Gijsbertus Jansen Christiaan Scholten              1901 – 1917
Martinus Hubertus Claassen                              1917 – 1921
Bastiaan Dirk Kruidenier                                     1921 – 1924
Ariën Quik                                                              1924 – 1927
Derk van de Riet                                                   1927 – 1932
Allard Jan Wagt                                                     1932 – 1932
Jacob Borst                                                            1932 – 1934 (??)

Op 7 juni 1917 ontspoorde bij de Poeldijk een trein. Station Houten was daarbij een belangrijk steunpunt voor de hulpverlening. Over deze ontsporing waarbij Koningin Wilhelmina betrokken was, is een speciale website gemaakt.

Sluiting

Met de winterdienstregeling die op 7 oktober 1934 ingaat vervalt station Houten. Het station blijft in gebruik voor goederenvervoer (kolentransport) en het gebouw wordt vanaf 1937 omgebouwd tot twee woningen. 

Tijdens de Tweede Wereldoorlog wordt het station incidenteel in gebruik genomen voor personenvervoer. De seinhuiswachter is A. van Kampen. Met de evacuatie van Houten in 1940 is hij een van de laatste die Houten verlaat. Tijdens de Tweede Wereldoorlog is hij afwezig. Wanneer hij op 5 mei 1945 terugkeert naar het stationsgebouw, zijn er vier Duitse spoorwegmannen en in de slaapkamer liggen twee Nederlandse vrouwen. Op 6 mei zijn ze vertrokken. Het huis is een bende. (bron).

Na de Tweede Wereldoorlog woont de seinhuiswachter met zijn gezin in het huis. Deze seinhuiswachter bediende de wissels van het station en de overweg bij de Vlierweg. Ook wordt er een derde woning in het gebouw aangebracht. Uiteindelijk wonen er zo’n 14 mensen in het oude station van Houten. In 1963 wordt de bewaking van de overweg geautomatiseerd. In 1965 sluit het station definitief voor goederenvervoer.

Seinhuiswachters waren:
– A. van Kampen
– Van Schaik

Dreigende sloop

In 1984 besluit de Houtense gemeenteraad tot sloop van het gebouw. Het gebouw is al die jaren slecht onderhouden en verwaarloosd. Er komt een handtekeningsactie op gang vanuit de buurt en de gemeenteraad komt terug op haar besluit. In 1986 volgt renovatie. Het gebouw wordt in gebruik genomen voor startende ondernemers.

Oude Station Houten

In 2003 wordt door CDA-wethouder T. Strien opnieuw de optie van sloop genoemd. Dit keer trapt de gemeenteraad er niet in en wordt het stationsgebouw in 2007 verplaatst naar een locatie 150 meter zuidelijker en enkele meters westelijker. Hierdoor kan de spoorverdubbeling worden uitgevoerd. De verplaatsing was mogelijk dankzij de gemeente Houten en woningbouwvereniging Viveste.

In 2009 wordt het gebouw op de nieuwe locatie geopend. De Archeologische Werkgroep en een horecagelegenheid hebben nu hier haar onderkomen.

* Algemeen wordt aangenomen dat het gebouw in 1866 is opgeleverd. Dit is in strijd met de Nederlandsche Staatscourant van 11 augustus 1867 die verslag doet van de bouw op dat moment.