Gemeentehuis Houten

Sinds 1735 vergaderde het gerechtsbestuur en later het gemeentebestuur in herberg de Roskam. Dit bleef 140 jaar zo. Alleen in het begin van de Franse Tijd wordt er enkele jaren uitgeweken naar De Zwaan. Burgemeester van Raven besluit in zijn periode tot het bouwen van een gemeentehuis, direct tegenover de herberg.

Op 19 oktober 1875 legt burgemeester Samuel van Raven de eerste steen voor het Houtense gemeentehuis op De Brink (Het Plein). De gemeenten krijgen steeds vaker te maken met maatschappelijke taken en die kunnen niet langer meer thuis bij de burgemeester op de Molendijk (tegenwoordig Molenland) worden gedaan. 

In 1917 is het gemeentehuis te klein en wordt het dak opgetakeld. Aanleiding is de Eerste Wereldoorlog, waardoor de gemeente verantwoordelijk is voor een distributiesysteem en personele uitbreiding wenselijk is. De aannemer uit Jutphaas bouwt er vervolgens een verdieping tussen. Vanaf dat moment is er ruimte voor burgemeester Waller en voor de gemeentesecretaris. Achter het gemeentehuis is een politiecel. In 1921 krijgt Houten elektriciteit. Tegen het gemeentehuis aan komt een transformatorhuisje, van waaruit het Houtens laagspanningsnet wordt gevoed.

Op 31 december 1935 zijn er 13 personen in dienst bij de gemeente Houten. Deze werkten niet allemaal in het gemeentehuis. De gemeentearts had een eigen woning en de gemeentelijke veearts eveneens.

Gemeentehuis Houten in 1934 (Collectie RAZU) – Ingekleurd –

In november 1944 wordt de school naast het gemeentehuis gebombardeerd. Ook het gemeentehuis Houten heeft flinke schade. Hier was op dat moment een politiebureau en distributiekantoor gevestigd. De gemeentesecretaris en ambtenaren waren rond 1943 al vertrokken naar de onderste verdieping van De Grund, de burgemeesterswoning aan Utrechtseweg (de huidige Poort). In 1953 wordt het volledige gebouw van De Grund in gebruik genomen als gemeentehuis.

Samenvoeging

Op 1 januari 1962 worden Houten, Schalkwijk en Tull en ’t Waal samengevoegd. Er is dan behoefte aan kantoorruimte voor acht ambtenaren. Daarnaast zijn er drie technische medewerkers in de buitendienst.

In de winter van 1969/1970 puilt het huis De Grund uit van de medewerkers. Besloten wordt een noodkantoor in de tuin te plaatsen. De 18 medewerkers van de gemeente Houten kunnen weer even vooruit.

Gemeentehuis Houten aan de Utrechtseweg
De Grund met noodlokalen rond 1975 (O. Wttewaall)

In 1975 zijn er 29 personen in dienst, waarvan een deel zich bezig houdt met de groeitaak van Houten die vanaf november 1978 zou aanvangen. De behuizing in de tuin van De Grund wordt uitgebreid.

Op 1 juli 1978 is het personeel gegroeid tot 39 personen en wordt er weer een noodgebouwtje bij geplaatst. Te weinig, want in het voorjaar van 1979 zijn er al 54 ambtenaren in dienst en wordt voor de vierde keer de noodlocatie bij Huize De Grund uitgebreid.

Gemeentehuis Houten in 1981
De Grund met noodlokalen in 1981 (O. Wttewaall)

Gemeentehuis Houten naar Standerdmolen

Het gaat hard en in 1981 zijn er al 84 ambtenaren werkzaam in het gemeentehuis Houten. Onder leiding van burgemeester W.H. Bijleveld wordt een nieuw tijdelijk kantoor betrokken aan de Standerdmolen (De Sijnsmeester). In dit gemeentehuis is een raadszaal, maar geen kantine. Na afloop drinken de raadsleden na in de kamer van de burgemeester.

Onderstaande foto toont het kantoorcomplex. Het gemeentehuis betreft alleen het bovenste deel van het kantorencomplex.

Tijdelijk gemeentehuis Houten in 1982
Tijdelijk gemeentehuis Houten in 1982 (Collectie Het Utrechts Archief)

Ondertussen komen de plannen voor een gemeentehuis naast het station gereed. Op 25 november 1987 wordt deze opgeleverd en trekt het ambtelijk apparaat met burgemeester A. J. Bransen erin.

Gemeentehuis Houten in 1993
Gemeentehuis in 1993. De ingang is aan deze zijde. (Collectie Het Utrechts Archief)

Komeet op Houten

Amper 10 jaar later besluit burgemeester A.B.L. de Jonge plannen te ontwikkelen voor opnieuw een nieuw gemeentehuis. De kosten worden begroot op 51 miljoen gulden en hiervoor zou de OZB 40% moeten stijgen. Dit keer komt de burgerij in opstand, vanwege de hoge kosten. De actiegroep “Wij zijn boos” haalt rond de eeuwwisseling duizenden handtekeningen op.

Toch meent de burgemeester dat ondanks de protesten van de bevolking het nieuwe gemeentehuis er zou komen. “De kans dat een komeet op Houten zou inslaan was even groot, als dat er geen nieuw gemeentehuis zou komen”, meldde de Jonge. Het nieuwe gemeentehuis moet worden gebouwd naast de Rabobank aan De Koppeling.

Na zijn aftreden in 2000 is in 2006 het huidige gemeentehuis verbouwd. De ingang wordt verplaatst naar het Onderdoor. Tot in de jaren 20 wordt er een ruimte gehuurd in een kantoor aan Het Kant. Sommige diensten zijn gecentraliseerd met andere buurgemeenten, waardoor er minder ruimte nodig is.

Bron: o.a. Tussen Rijn en Lek (1982)

Meer informatie

Deze pagina is gewijzigd op 25 juni 2021