Burgemeester Los (Victor)

OfficiĆ«le naam: Victor Roland Los van Aarlanderveen (jr)
Burgemeester van Houten tussen 26 maart 1931 en 26 augustus 1943
Burgemeester van Houten tussen 9 mei 1945 en 15 november 1946
Geboren: 21 april 1895 te Rotterdam
Overleden: onbekend

Burgemeester Los is de opvolger van de plotseling vertrokken burgemeester Scholtens. Burgemeester Los had geen makkelijke periode. Zo werd hij eerst geconfronteerd met de crisisjaren en daarna met de Tweede Wereldoorlog. In 1936 kreeg Houten aansluiting op het drinkwaterleidingnet. Los was net als zijn voorgangers voorzitter van het Waterschap Houten.

De Rotterdamse burgemeester volgde de Nederlandse Handelshogeschool, maar moest zijn studie afbreken vanwege de uitgebroken Eerste Wereldoorlog. Vijf jaar lang zat hij bij de huzaren, daarna op het hoofdkwartier van de land- en zeemacht en daarna werd hij verbindingsofficier in het Amerikaanse leger. Na de Eerste Wereldoorlog ging hij werken in Canada als oogstarbeider en schapenfokker. Terug in Nederland werd hij ambtenaar bij de gemeente Monster.

Burgemeester Los was op 16 januari 1933 aanwezig bij een ernstige aanrijding op de overweg met de Uitweg. De aanrijding vond in Schalkwijk plaats, de aangereden auto werd de gemeente Houten ingeworpen.

Tweede Wereldoorlog

Houten werd in 1940 geĆ«vacueerd. Tijdens de evacuatie was Los zelf als een van de eerste vertrokken. Hij bleek in Utrecht te zitten, waar hij zich met de evacuatie bemoeide. Met de bevolking keerde Los op 16 mei 1940 ook weer terug naar Houten.

Op 30 april 1941 werd burgemeester Los geconfronteerd met een familiedrama in ’t Goy. De dader werd ’s avonds in Utrecht aangehouden.

Los moest toezien hoe op 28 augustus 1941 de laatste vergadering werd gehouden van de gemeenteraad. In 1943 werd Los vervangen door oorlogsburgemeester Bosschaart.

Burgemeester Los
Burgemeester Los (rechts) geeft de gemeentesecretaris van Houten de heer L. de Ruijter (links) op 1 juli 1942 een geschenk t.b.v. zijn zilveren ambtsjubileum (collectie RHC Zuidoost Utrecht)

Na de bevrijding van Nederland keerde Los terug naar Houten als burgemeester. Hij stond op het bordes van het gemeentehuis en had gedacht joviaal te worden ontvangen. Maar de Houtenaren vonden Los maar een bange burgemeester en moesten niet zoveel van hem hebben.

Bovendien hadden ze meer gehad aan de NSB-burgemeester Bosschaart, die menigeen in moeilijke tijden had geholpen. Ook de Nederlandse overheid bekeek de handel en wandel van burgemeesters en Los werd daarbij niet geschikt geacht terug te komen. De situatie waarbij 7 ambtenaren in mei 1946 werden gearresteerd, heeft daar niet aan meegeholpen.

Belangrijke familie

Los kwam uit een belangrijke familie. Zijn opa was consult in Engeland en zijn vader was directeur van een Rotterdams scheepvaartbedrijf. In 1945 schreef hij een boek over de annexatie van Noord-Duitsland bij Nederland. Na zijn burgemeesterschap werd Los Consult-Generaal in Luik.

Het ziet er naar uit dat Los op afstand van de gewone Houtenaar heeft gestaan. Zeker na de betrokken burgemeesters als Waller en Van Raven moet deze man uit Den Haag moeilijk zijn ingeburgerd in het plattelandsdorp Houten.

Eerder in 1923 was Los onderscheiden vanwege zijn verdiensten tijdens de Eerste Wereldoorlog. Hij was toen officier. Hij trouwde op 29 november 1933 in Wijk bij Duurstede tijdens zijn Houtens burgemeestersambt. In november 1946 neemt burgemeester A.B. Haefkens zijn taken over.