De media in Houten

De eerste krant in Nederland verschijnt op 14 juni 1618. Het is de Courante uyt Italien, Duytslandt, &C. In de Republiek ontwikkelen zich al snel meer kranten. Deze kranten krijgen vooral belangstelling onder de adel, die de krant kan betalen en kan lezen. Voor de inwoners van het platteland zoals in onze regio, is de kerk en het kerkplein de belangrijkste bron van informatie.

Houten haalt de krant in 1674
Amsterdamse Courant van 4 augustus 1674

De eerste keer dat Houten wordt genoemd, is in de Amsterdamse Courant van 4 augustus 1674. Houten wordt in een adem opgesomd met andere plaatsen waar schade is geweest door noodweer. In 1747 schrijven diverse kranten uit de Hollandse steden over de overstroming die de provincie Utrecht treft, waaronder Houten en Schalkwijk.

19e eeuw

In de 19e eeuw verschijnen kranten in de steden. Vianen heeft vanaf 1855 de krant de Vijfheerenlanden. Deze krant bericht ook over de omliggende plaatsen en incidenten uit Schalkwijk worden regelmatig vermeld. Andere kranten vermelden Houten en Schalkwijk voornamelijk in officiële bekendmakingen betreffende wegen, veeziekten en de aanleg van de spoorlijn. Er zijn geen verslaggevers in de regio actief.

De eerste editie van de Vijfheerenlanden uit 1855
De Vijfheerenlanden uit 1855

In 1880 komt het Nieuws uit. Deze krant richt zich op het Kromme Rijngebied en Driebergen en Zeist. Ook Het Centrum verschijnt in 1884. In 1893 verschijnt het Utrechtsch Volksblad, dat hetzelfde jaar nog Utrechtsch Nieuwsblad gaat heten. Deze krant richt zich op Utrecht en de omstreken, hetgeen andere kranten ook steeds meer doen.

20e eeuw

In het begin van de 20e eeuw is de krant nog op de hand van de goede burgerij. Bij de spoorwegstaking van 1903 kiezen sommige kranten de kant van de elite en wordt de regering opgeroepen een eind te maken aan de wanorde die de arbeiders veroorzaken.

De krant is er, de distributie is er, de lezers zijn er, maar verslaggevers treffen we nog niet echt aan in Houten en Schalkwijk. Het is 1908 als een Utrechtse verslaggever uit nieuwsgierigheid een kijkje gaat nemen bij een vergadering van de Schalkwijkse gemeenteraad. Hij treft daar een respectloze chaos aan, waarna Schalkwijk landelijk op de kaart staat.

In 1917 stort de media zich op Houten als koningin Wilhelmina met trein ontspoort. Op 7 juni 1917 wordt de eerste persfoto gemaakt in Houten door een meereizende fotograaf. Op 8 juni 1917 worden de eerste filmbeelden opgenomen in Houten, die worden getoond in de bioscoopjournalen. Houten haalt ook de internationale media.

De eerste filmopnamen in Houten op 8 juni 1917

Wanneer we de jaren 20 ingaan is de krant ontwikkeld tot een volwaardig medium en weet deze ook de gewone man te bereiken. Verslaggevers zien we steeds vaker in Houten en van de moord op Gijsbertje Ottevanger op 12 november 1920 worden de gruwelijkheden tot in de diepste details beschreven.

Kranten berichten die tijd steeds vaker over gebeurtenissen in Houten en Schalkwijk. Er is onderling ook concurrentie, want naast het Utrechts Nieuwsblad en Het Nieuws, schrijven ook Het Volk (Socialisten) en Het Centrum (Katholiek) over onze dorpen. De radio begint in die tijd ingeburgerd te raken en wanneer het ANP met nieuws begint is het vooral landelijk nieuws.

In de Tweede Wereldoorlog heeft de Duitse bezetter greep op de media. Er zijn illegale krantjes en één persoon wordt daarvoor opgepakt en omgebracht. De krant Het Nieuws lijkt eind 1944 ermee te stoppen.

Na de Tweede Wereldoorlog

Na de Tweede Wereldoorlog zijn er diverse landelijke dagbladen, breekt de radio verder door. In de jaren zestig gebeurt dit met de televisie. Het Utrechts Nieuwsblad beleeft een goede periode en neemt op 1 oktober 1971 concurrent Het Centrum over om deze vervolgens te ontbinden. De krant vestigt zich rond 1982 in Houten en wordt de grootste werkgever. Ook is er een drukkerij. Personeel van het Utrechts Nieuwsblad krijgt voorrang op een woning.

Nieuw gebouw van het Utrechts Nieuwsblad aan de Essenkade.
Het nieuwe gebouw van het Utrechts Nieuwsblad in 1982 (Jos Schalkwijk)

In de jaren zestig ontstaan twee huis-aan-huisbladen: Het Trefpunt en het Houtens Nieuws (Groentje).

Vanuit Odijk wordt in 1964 Het Trefpunt gelanceerd. Deze krant richt zich op het Kromme Rijngebied. In eerste instantie zonder Wijk bij Duurstede, maar later met deze stad en zelfs tot in Rijswijk. Het Trefpunt is lange tijd een toonaangevend en informatief huis-aan-huisblad. In de jaren 90 beperkt het zich tot Houten.

In 1964 wordt ook Het Groentje opgericht. Vanuit de Achterdijk in Bunnik wordt een Bunnikse editie gemaakt. Vanaf 1970 verschijnt er een Houtense editie. Het Houtens Nieuws wordt vooral vanaf de jaren 90 populair en weet het Trefpunt naar de achtergrond te verdrijven.

Het Utrechtse Stadsblad probeert in de jaren 90 ook een poot aan de grond te krijgen in Houten, maar trekt zich na een aantal jaren weer terug.

Radio

Halverwege de jaren 80 verschijnen op de FM-band de radiopiraten. In Houten is Stad Radio Culemborg (SRC) goed te horen en vooral in het zuiden van de gemeente populair. In 1989 start Radio M als laatste regionale zender van Nederland.

Radio M bezoekt Houten
Radio M in gesprek met twee wethouders (collectie RAZU)

Twee keer wordt er aan het eind van de jaren negentig een poging ondernomen om een lokale radio-omroep in Houten te stichten. Er komen enkele radio-uitzendingen, maar daarna verdwijnt het initiatief.

Onderkomen Radio Houten
De voormalige studio van Radio Houten uit de jaren 90

Eeuwwisseling

Het jaar 2000 begint met voornamelijk kranten en één regionale radiozender in het Houtens medialandschap. Maar dit zal snel veranderen. Internet komt beschikbaar voor het grote publiek en in maart 2000 start de website www.houten.com met een redactie. Aan het eind van dat jaar start regionale televisie van het twee jaar later opgerichte RTV Utrecht.

Internationale aandacht
Houten komt in oktober 2003 internationaal in het nieuws als het UFO-kunstwerk op de rotondes bij de Staart wordt geopend. Daarnaast is regelmatig de media in Houten te vinden om te berichten over de fietsinfrastructuur.

In 2005 neemt het Algemeen Dagblad het Utrechts Nieuwsblad over en is er minder aandacht voor regionale journalistiek. De redactie vertrekt uit Houten. Rond 2007 stopt www.houten.com ermee.

Ook sociale media komt op en Omroep Houten wordt opgericht. Het is de bedoeling om alleen met FLIP-camera’s reportages te maken, maar al snel staat er een radiostudio en verschijnt er een antenne op het dak van Van der Valk. De experimentele internetstream van HoutenFM start in mei 2012 vanaf dezelfde ruimte als waar deze website www.oudhouten.nl wordt bijgehouden. In 2013 wordt de studio in Schoneveld geopend en zijn er live uitzendingen.

In de jaren 10 komen er ook nieuwe internet-initiatieven zoals Dichtbij.nl (Telegraaf) en Onshouten.nl. Het magazine EigenHoutje wordt eens per kwartaal verspreid. Op 24 december 2019 verschijnt de laatste editie van het Trefpunt.

Voor krant, regionale omroep en lokale omroep is internet een steeds belangrijker distributiekanaal.

Deze pagina is gewijzigd op 26 december 2019