Plundering 1794/1795

In 1794 vechten Staatse troepen samen met Engelse en Duitse troepen tegen het oprukkende Franse leger. De Engelse troepen werden aangevuld met Ulanen (In 1789 gevluchte Franse soldaten).

In het najaar van 1794 trekken de coalitietroepen zich terug, opgedreven door de successen van het Franse leger. Het is het begin van grote ellende voor de bevolking van het Kromme RIjngebied.

Inkwartiering

Op 7 oktober 1794 duiken 250 Ulanen op in Houten. Ze worden ingekwartierd bij inwoners van Houten en ’t Goy, Heemstede, Wulven en Schalkwijk. In november krijgen ook boeren in de gerechten Grote en kleine Koppel en Maarschalkweerd te maken met inkwartiering.

Inkwartiering door deze ruwe soldaten gaat niet onopgemerkt. Al snel vinden er mishandelingen plaats en wordt er gestolen. In Honswijk wordt een huis geplunderd. Vanuit Utrecht wordt een soort militaire politie gestuurd die moet de orde moet handhaven.

Het lukt het coalitieleger niet om de ingekwartierde soldaten te bevoorraden. Vooral de afgelegen boerderijen zijn door de slechte wegen nauwelijks te bereiken. Daarop vinden steeds vaker plunderingen plaats van lokale bewoners. Ook brandt soms een huis spontaan af, zoals het wachthuis van de dijkmeester in Schalkwijk.

Terugtrekkende troepen

Op 15 december 1794 worden alle paarden gevorderd om gewonde soldaten uit de regio terug te trekken. Een week later worden ook de boerenwagens afgenomen.

Op 6 januari 1795 is het Kromme Rijngebied veranderd in een frontlinie. Britse soldaten uit de Betuwe zijn nu aanwezig. Deze soldaten zijn niet geliefd en ongemanierd. Engeland was eeuwenlang onze vijand. In sommige huizen zijn 40 mannen ingekwartierd en bij boeren soms wel 60, inclusief paarden. Lokale inwoners slaan op de vlucht. Er komt steeds meer gebrek aan alles tijdens deze koude winter. Alles wat van hout is, zoals schuren, wordt opgestookt.

Roof

Daarnaast blijken de Ulanen plunderingen te houden. Bekend is dat huizen in Heemstede en de Loerikse molen worden overvallen. De eigenaar wordt neergeschoten en overlijdt later die avond aan zijn verwondingen. Op 15 januari 1795 trekken de Britten zich terug.

Fransen

Wanneer de Fransen de volgende dag via Wijk bij Duurstede in de Kromme Rijnstreek verschijnen, beloven ze de bevolking met rust te laten. Immers het doel van de Fransen was de bevolking te bevrijden. Maar om het Franse leger te voeden vorderen ze vleeskoeien en brood. In juni 1795 krijgt Houten te maken met Franse inkwartiering.