Adriaen Ram, verdediger van het katholieke geloof

Adriaen Ram heeft een eigen weg in Schalkwijk
In 1599 wordt Adriaen Ram geboren. Hij is afkomstig uit een adellijke Utrechtse familie en wordt ambachtsheer van Tull en ’t Waal en Schalkwijk. Adriaen Ram heeft echter zoveel indruk gemaakt, dat in 1962 een straatnaam naar hem is genoemd: de Jhr Ramweg.

Adriaen Ram is de zoon van Everard Ram en Beatrix Pieck. Hij trouwt op 19 augustus 1638 met Margaretha van Isendoorn à Blois en krijgt 5 kinderen. Voor dit huwelijk had hij een dochter verwekt bij een andere vrouw (bron). Deze dochter Beatrix Adriana duikt later op als nummer 118 in de lijst van rijkste personen in de Gouden Eeuw (pagina 13).

Eigenaar twee kastelen

Voordat Ram een gezin sticht wordt hij in 1633 eigenaar van het gerecht Tull en ’t Waal en in 1634 van de ridderhofstad Schalkwijk. Dit kasteel koopt hij voor 10.000 Carolusguldens.

Op 22 Mei 1640 koopt Adriaen Ram het stadskasteel Clarenburg in Utrecht, een van de oudste huizen van de stad. Hier wordt een schuilkerk ingericht, Maria Minor, voor de parochianen van de Buurkerk.  Op 25 november 1647 verkoopt hij dit huis en een week later op 2 december 1647, koopt hij voor 19.500 Carolusguldens het gerecht Schalkwijk. Het gerecht Schalkwijk was op dat moment in handen van de 6-jarige Heinrich Wolrad van Waldeck Eisenberg en zijn familie doet het gerecht Schalkwijk in de verkoop.

Adriaen Ram is fervent katholiek en moet zich dan ook snel thuis hebben gevoeld tussen de overwegend katholieke Schalkwijkse bevolking. In zijn kasteel opent hij ook een schuilkerk en vormt voor de naastgelegen protestantse kerk een geduchte concurrent. De dominee ziet dit met lede ogen aan en doet zijn beklag. Uiteindelijk grijpen de Staten van Utrecht in.

Veroordeling Adriaen Ram

Na de bestorming van het kasteel op 1 juni 1651 worden Adriaen Ram en zijn vrouw gevangen genomen. Het verhoor duurt tot 25 juni. Ram wordt voor tien jaar verbannen en krijgt een boete. Ook moet hij de proceskosten en de doktersrekening van de gewonden bij de aanval betalen. Zijn heerlijke rechten worden afgenomen.

Adriaen Ram vestigde zich in Vianen en later in Culemborg. Van tijd tot tijd verzoekt hij toegang te krijgen tot het gewest Utrecht om zaken te regelen. Dat wordt hem toegestaan. In 1658 wordt zijn ban opgeheven.

Overlijden Adriaen Ram

In september 1663 wordt Adriaen Ram in Culemborg verwacht bij een doop. Hij is afwezig en laat zich vervangen. Op 2 november van dat jaar sterft hij en wordt hij begraven in de Mariakerk in Utrecht.

(Over zijn overlijdensplaats is onduidelijkheid. Zo wordt beweerd dat Adriaen Ram naar Frankrijk  is getrokken, getrouwd met een dame uit het geslacht Courcelles. Het echtpaar krijgt een zoon: Nicolaas. Vanuit Frankrijk vertrekt de familie naar Brazilië, waar Adriaen bezittingen had en overlijdt. Mogelijk is er sprake van verwisseling van de naam, daar de naam Adriaen Ram vaker voorkwam in die tijd.)

Eeuwen later

In de 19e eeuw wordt een van zijn nazaten de Vrouwe van Schalkwijk. Haar zoon is Cornelius Ludovicus de Wijkerslooth die de eerste bisschop van de noordelijke Nederlanden is. Deze geestelijke wordt in Schalkwijk is begraven. In Schalkwijk leeft Adriaen Ram nog voort als verdediger van het katholieke geloof, die zijn positie als gerechtsheer in de waagschaal stelde. Zo is er een weg naar hem genoemd en is de tuin van Jhr Ram in ere hersteld.