Het Schalkwijkse klooster: Canisiusgesticht

Canisiusgesticht
Het Utrechts Archief, uitgever N.v.d.Heuvel

Op 15 mei 1877 vestigden zes zusters van de ‘Sociëteit van Jezus, Maria en Jozef’ zich in Schalkwijk. Ze kwamen naar het dorp om les te geven aan katholieke meisjes. In eerste instantie gebeurde dit in een woning, maar al snel wordt er aan de Lage Dijk een zusterhuis-schoolgebouw neergezet.

Het is de periode dat de RK kerk in Schalkwijk wordt gebouwd. Een indrukwekkend gebouw dat zo groot is dat het de bijnaam kathedraal van het Sticht draagt. Maar ook het zusterhuis-schoolgebouw wordt een imposant gebouw. De school heet de Mariaschool, het klooster Canisiusgesticht. Eind mei 1883 wordt dit gebouw in gebruik genomen. De zusters die zich richten op onderwijs vestigen zich in het klooster.

In de kapel op de eerste verdieping komt een beeldje te staan dat Maria van Schalkwijk wordt genoemd en dat eerder bekend stond als Maria van Wulven. Aan dit beeldje werden bijzondere krachten toegekend. De kapel was redelijk groot met twee rijen banken. Op de tweede verdieping wonen de zusters.

In eerste instantie zijn er 50 leerlingen voor de Mariaschool, maar dit aantal groeit in het katholieke dorp uit tot meer dan 100 rond het jaar 1907. In het klooster worden ook priesters verzorgd, die hier hun laatste dagen doorbrengen. Zo sterft hier in 1910 de pastor van Everdingen.

Renovatie Canisiusgesticht

In het jaar 1935 wordt het 52-jaar oude gebouw afgekeurd voor het geven van onderwijs. Er volgt een grote renovatie en de school wordt aangesloten op de waterleiding. Daarnaast wordt er centrale verwarming aangelegd (stoomverwarming??). In 1936 wordt de school heropend.

Naast het gebouw is een groot plein. Hier wachten de kinderen voordat de les begint. Op het moment dat de bel luidde, gingen de kinderen in een rij staan en openden de buitendeuren van de klaslokalen. De kinderen kwamen daardoor minder vaak in het gebouw zelf. In een bijgebouw was tot 1954 ook de kleuterschool (deze staat links op de foto).

Zusters verlaten Schalkwijk

De meisjesschool blijft functioneren tot 1954. In dat jaar wordt deschool met 154 leerlingen overgenomen door de Sint Henricusschool, die daardoor een gemengde school wordt. Op 12 augustus 1954 verlaten de zusters het dorp.

De klaslokalen blijven in gebruik tot zomer 1959. De rest van het gebouw wordt dan gebruikt als woonruimte. In juli en augustus 1968 wordt het 85-jaar oude gebouw afgebroken. Het gebouw is dan al geplunderd. Het beeld dat altijd voor het gebouw stond, ligt zelfs in de Schalkwijksewetering. Het bijgebouw wordt in 1971 gesloopt. De straat Kloostergaarde herinnert nog aan dit gebouw.