Kasteel Vuylcop

Kasteel Vuylcop

De woontoren Vuylcop is in de 14e eeuw gebouwd. Vermoedelijk rond het jaar 1300, maar zekerheid is hier niet over. De funderingen zouden zelfs nog uit de 13e eeuw kunnen zijn (bron). De eerste vermelding is 1392.

De toren is gebouwd op een hoger stukje grond (Vuylkoop stroomrug) in de ontginningsgebieden van Tull en ’t Waal en Schalkwijk.

Vuylcop
De bovengrondse kelder van Vuylcop

Vuylcop is een woontoren van 7 bij 10 meter. De rechthoekige toren bestaat uit een bovengrondse kelder, met daarop twee verdiepingen en een zolder onder een zadeldak. Rond de toren is een gracht. De muren zijn beneden 120 centimeter dik en opgetrokken met kloostermoppen. Boven zijn de muren 70 centimeter dik.

De bouwwijze van de toren is middeleeuws. Niets is waterpas, geen enkele hoek is recht, maar het is wel degelijk.

Kasteel Vuylcop

In de loop van de eeuwen veranderde de woontoren van uiterlijk en werd het een kasteel. Er verschenen torens en een toegangsbrug over de gracht. Kasteel Vuylcop had een voorburcht met gracht, waarop een hofstede en bijgebouwen stonden. Wanneer deze gracht is aangelegd is onbekend. De eerste tekening van het gebouw is uit 1640.

Ridderhofstad

Vuylcop
De sleutel van Vuylcop

In 1538 werd Vuylcop als ridderhofstad erkend. Een teken dat het een serieus kasteel was. In diezelfde periode werd het wapen van Vuylcop ontworpen. Het wapen geeft aan dat de stichter van Vuylcop een ridder was, maar niet de eerste zoon was. Hierdoor is Vuylcop altijd een bescheiden kasteel gebleven (bron).

Scheefgezakt

In de 17e eeuw veranderde de woontoren van uiterlijk. Er werd een verdieping bijgebouwd en het dak veranderde van vorm. Hoewel de fundamenten van het huis verzwaard waren, was het gewicht van de extra verdieping teveel. Huis Vuylcop bij Geheugen van Nederland.

De woontoren is daardoor scheefgezakt en de gevels zijn gaan doorbuigen. Op de zolderverdieping bedraagt het verschil 14 centimeter. Rond 1800 zijn de traptoren en de extra verdieping verwijderd. Tussen 1969 en ongeveer 2003 is het huis gerestaureerd.

Huijs Vuylcop

De boerderij van deze hofstede is momenteel terug te vinden naast de woontoren. Dit zogenaamde “Huijs Vuylcop” bestond al in 1626 en uit afbeeldingen uit die tijd, zien we dat het onveranderd is gebleven. Het vermoeden bestaat dat de boerderij vooral later voor bewoning werd gebruikt, omdat de woontoren minder comfortabel was om in te wonen.

Diversen

De haan op de woontoren symboliseert het gebruik van Vuylcop als schuilkerk, tijdens de reformatie. Kasteel Vuylcop is een van de oudste huizen van de gemeente Houten. Het wordt beheerd door de Stichting Vuylcop. Rond 1810 woont de Schalkwijkse burgemeester B. v.d. Pouw in Vuylcop.

Eigenaren

  • 1392 Willem van Vuylcoop
  • 1401 Gijsbert van Vuylcoop
  • 1413 Zweden van Oostrum
  • 1444 Peter Grauwert
  • 1460 Woutera Grauwert
  • 1467 Jan van Tyel
  • 1508 Govert van Voorde
  • 1541 Margriet van Zuylen
  • 1551 Balthazar van Buuren
  • 1609 Anna van Buuren
  • 1622 Isabella van Buuren
  • 1648 Huibert van Leeuwen
  • 1653 Roelof Ketel van Hackfort
  • 1661 Albert Danberger
  • 1666 Adolf de Gonnes
  • 1678 Jacob Frederik de Gonnes
  • 1682 Gerard van Rossum
  • 1717 Anna Maria van der Straeten
  • 1725 Frederik Willem baron van Falkenhain
  • 1751 Jan Jacob van Westreenen
  • 1754 Jan Jacob Godin
  • ???? Isaak Ferdinand Godin
  • 1796 Nicolaas van Westreenen
  • 1829 Arnoudina Barendina Wilhelmina van Westreenen
  • 1829 Willem Backer (gemeentearts Schalkwijk)
  • 1872 Jacobus van Bennekom
  • 1883 Willem van Bennekom
  • 1929 Jacobus van Dijk
  • 1934 Hendrik Ridder
  • 1969 Bernard Heijman
  • 2013 Stichting Vuylcop

Kijken naar Houten
50 jaar lang tekende Peter Koch allerlei objecten in de gemeente Houten. De 156 tekeningen in dit boek zijn gemaakt tussen de Koppeldijk en de Lekdijk. De tekeningen zijn voorzien van teksten door de maker van deze website. Het boek is nu te koop.

Let op: Het boek wordt niet meer herdrukt. In 3 weken tijd is de voorraad sterk gedaald. Dat betekent dat je nog enkele weken kans hebt het boek te bemachtigen.

Bekijk het boek hier