Aardbevingen gevoeld in Houten

aardbeving houten

De ondergrond in het Kromme Rijngebied kent een aantal tektonische breuklijnen. Vooral in de omgeving van Wijk bij Duurstede zijn deze als uitlopers van de Peelrandbreuk aanwezig.

De breuklijnen in de ondergrond zijn niet actief. Af en toe wordt er een nauwelijks waarneembare aardbeving geregistreerd. De aardbevingen die wel zijn waargenomen, vinden hun oorsprong in Zuid-Europa, de omliggende landen, Limburg en oostelijk Noord-Brabant.

Het KNMI is in 1908 begonnen met seismologische waarnemingen. Geschreven bronnen met ervaringen van de gewone man zijn zeldzaam. Pas in 1932 bij de aardbeving in Uden, beschrijven lokale kranten voor het eerst wat werd waargenomen in het Kromme Rijngebied. Ook sturen mensen vanaf die periode per post hun aardbevingservaringen op naar het KNMI. Hieronder een overzicht van de aardbevingen die (vermoedelijk) zijn gevoeld in Houten.

27 maart 1081

Zware aardbeving van mogelijk M6,5 ergens in Noord Brabant (bron).

3 januari 1117

Aardbeving Noord-Italie, gevoeld tot in Schotland.

11 januari 1223

Aardbeving Noord-Italie.

2 januari 1342

Holland opgeschrikt door een aardbeving. Epicentrum onbekend. Deze is door het KNMI fictief  in de provincie Utrecht geplaatst.

21 mei 1382

Aardbeving M5.8 Noordzee (Ten oosten van Kent, Engeland). Onbekend of deze in Houten is waargenomen.

6 april 1580

Een van de grootste aardbevingen uit de geschiedenis van West-Europa met een kracht die tussen de 5,3 en de 6,9 op de schaal van Richter moet hebben gelegen.
Lees verder

3 januari 1602

Rond het middaguur wordt Holland getroffen door een aardbeving. De meeste meldingen komen uit Noord-Holland, maar de schok is ook gevoeld in Engeland. Onbekend of deze in Houten is waargenomen.

4 april 1640

Aardbeving Düren, voelbaar tot in Utrecht.

18 september 1692

Krachtige aardbeving M6,3 in Verviers (België), voelbaar tot in Amsterdam. De zwaarste aardbeving van België.
Lees verder

1 november 1755

Zeer zware zeebeving (M9.0) bij Portugal, gevolgd door een tsunami. De aardbeving wordt in Nederland onder gunstige omstandigheden waargenomen. De tsunami bereikt de Noordzee en vervolgens de grachten van steden en de binnenwateren. Urenlang is het water onrustig en men spreekt van de “grote waterberoering”. Tot 1762 is de aarde tot in onze regio onrustig.

27 december 1755

Aardbeving te Maastricht vlak na middernacht. Meldingen uit Culemborg tot Noord-Frankrijk (bron) (bron).

15 januari 1756

Lichte aardbeving provincie Utrecht. Onbekend of deze in Houten is waargenomen.

18 februari 1756

Aardbeving (M6.1) Düren Grootste in Duitsland ooit. Gevoeld in Utrecht. Ook waargenomen in Londen en Parijs. Ook een melding uit Schagen (bron).

22 december 1759

Aardbeving (M6.0) Skagerrak (Denemarken), gevoeld in heel Nederland  (bron).

20 januari 1760

Aardbeving (M5,7) in Düren. Zowel voorschok op 19 januari als naschok op 21 januari is gevoeld in Utrecht.

23 augustus 1832

Lichte aardbeving te Utrecht. Onbekend of deze in Houten is waargenomen.

6 april 1843

Aardbeving M4.8 in Uden. Gevoeld tot in Den Haag en Leiden, dus waarschijnlijk ook in Houten.

7 juni 1931

Aardbeving (M5.5) Doggersbank (Noordzee), gevoeld in heel Nederland. In onze regio lichte trillingen (bron).

20 november 1932

Aardbeving M5.0 in Uden, gevoeld in heel Nederland. In onze omgeving duurde de trillingen 7 seconden. Er waren storingen aan het elektriciteitsnet (bron). Een naschok enkele dagen later (mogelijk 24 november) is ook in de regio gevoeld (bron).

11 juni 1938

Aardbeving (M5.6) in Zulzich-Nukerke (Belgie) ten oosten van Kortrijk. Gevoeld tot aan Amsterdam.

6 mei 1976

Aardbeving (M6.5) Noord-Italië. Gevoeld in Nederland. Hanglampen in de Betuwe bewogen. KNMI heeft meerdere meldingen uit Nederland

8 november 1983

Aardbeving (M5.0) tussen Luik en Maastricht. Waargenomen in Houten  (bron).

13 april 1992

Aardbeving (M5.8) bij Roermond om 3.20 uur. In Houten flinke trillingen waarneembaar. Balken van rieten kap kraakten, alsof flinke windstoten op het huis stonden. Mensen lagen te schudden in bed en werden wakker. Andere sliepen door.

8 september 2011

Aardbeving (M4.5) bij Goch (Duitsland). Incidenteel waargenomen in Houten.

Bronnen:
– Aardbevingen in Nederland – G. Houtgast (1992) KNMI
Duizend jaar weer wind en water in de lage landen – J. Buisman

Bij onduidelijkheden over data tot 1800, is auteur J. Buisman als ijkpunt genomen.
Het KNMI heeft meerdere uitgaven uitgebracht, waarbij de laatste uitgave als verbeterde uitgave wordt beschouwd. Daarbij zijn echter wel diverse aardbevingen verdwenen, waaronder de 1931 aardbeving die heel Nederland deed schudden.