Gevluchte Kartuizers in Schonauwen

      Geen reacties op Gevluchte Kartuizers in Schonauwen

In 1727 koopt Adriaan Wittert, koopman en advocaat, het huis Schonauwen. Niet voor hemzelf, maar om enkele tientallen uit Frankrijk gevluchte kloosterlingen onderdak te geven.

Deze kloosterlingen waren Kartuizers. Strenger kon je het niet bedenken. De kloostergemeenschap is in 1084 in de buurt van Grenoble opgericht. Leven is een dergelijk klooster was leven als een kluizenaar. Slechts één keer in de week mocht er worden gesproken en verder was het bidden en tot bezinning komen.

In de loop der eeuwen werden de regels in de kloosters minder streng, maar bij de Kartuizers werden deze in 1368, 1509  en 1581 juist verzwaard. In 1521 waren er 206 kloosters over heel Europa en in het gebied van het huidige Nederland waren er 9 stuks. Hier in de buurt zat in Utrecht het kartuizer klooster Nieuwlicht.

Op de vlucht

In 1713 ontstond er in Frankrijk verscheuring binnen de katholieke kerk. De paus verbood de stellingen van Pasquier Quesnel, die aanhanger was van het Jansenisme, een stroming die de Kartuizers aanhingen. De Kartuizers werden gedwongen de kerkelijke maatregelen op te volgen. Deden ze dit niet dan kregen ze lijfstraffen en gevangenisstraf. Enkele tientallen Kartuizers sloegen op de vlucht en kwamen rond 1725 in de protestantse Republiek der Verenigde Nederlanden aan. Een gemeenschap van 30 kartuizers werd verdeeld over Jutphaas en Vleuten.

Het oprichten van een nieuwe gemeenschap in Jutphaas en Vleuten ging niet makkelijk. De monniken kwamen uit verschillende kloosters met eigen tradities. Er werd gesproken op tijden dat het niet mocht en er werden ruzies uitgevochten. Ook was er sprake van drankmisbruik. Het in het openbaar dragen van de ordekledij was onmogelijk, omdat in de Republiek der Verenigde Nederlanden het katholieke geloof niet wenselijk was. De onderlinge samenhang verdween.

Kasteel Schonauwen in 1745
Tekening van H. Spilman uit ongeveer 1745, toen de Kartuizers hier woonden.

Naar Schonauwen

De oplossing was de locaties Vleuten en Jutphaas onder te brengen in één gebouw. Dat werd kasteel Schonauwen, dat in die tijd een stuk groter was dan tegenwoordig. Op 4 november 1727 werd het kasteel voor 12.000 gulden aangekocht. Er zat ook nog een behoorlijke hoeveelheid land bij (102 morgen). Binnen twee maanden waren de Kartuizers verhuisd naar Schonauwen. Hoeveel er daadwerkelijk introkken is onbekend, want een aantal waren teleurgesteld teruggekeerd naar Frankrijk.

Gedurende 30 jaar hebben de Franse Kartuizers in Kasteel Schonauwen gewoond. Toen waren er nog twee monniken over, waarna het klooster werd opgeheven. Op 25 november 1758 werd Schonauwen verkocht voor 7000 gulden.

Bron: Het kasteel Vronestein en haar bewoners rond het jaar 1726 – J Schut (Cronyck De Geyn 1984)

Meer artikelen over Schonauwen

Geef een reactie