Het ongeluk bij Fort Vossegat

      Geen reacties op Het ongeluk bij Fort Vossegat
Fort Vossegat
Vergelijkbare werkzaamheden rond 1930 (Collectie Het Utrechts Archief)

Op 5 september 1912 vond er een ongeluk plaats bij Fort Vossegat. Daarbij kwamen zes militairen om het leven. Het ongeluk veroorzaakte een schokgolf in Nederland. Na afloop werden er giften ingezameld voor de achtergebleven families.

Fort Vossegat lag in Utrecht aan de Kromme Rijn, vlakbij het punt waar gemeentegrens van Utrecht, De Bilt en Houten elkaar ontmoetten. Restanten van Fort Vossegat zijn tegenwoordig op het terrein van de Kromhoutkazerne te vinden. Er weinig meer over van dit waterliniewerk.

Overzicht Fort Vossegat
1 brug met 12 gaten, 2 Kromme Rijn, 3 Maarschalkerweerd (gemeente Houten), 4 Fort Vossegat
(Collectie Nederlands Instituut voor Militaire Historie)

Het was een enigszins regenachtige ochtend toen soldaten aan het oefenen waren met het bouwen van een brug. Dit deden ze in de fortgracht vlakbij de ‘Brug met de 12 gaten‘. Met behulp van tonnen werden vlotten gemaakt, waarmee vervolgens een brug kon worden gevormd. De soldaten waren infanteristen van de lichting maart 1912 uit ’s Hertogenbosch, die twee maanden bij de genie in Utrecht waren gedetacheerd om dit te leren.

Tijdens de oefening ging het fout. Een soldaat die met een vaarboom het vlot in beweging moest brengen gleed uit. Hij kwam tegen een ton, die losraakte van het vlot. Vervolgens brak het verkeerd in elkaar getimmerde vlot, waarna deze kantelde. Zestien soldaten kwamen in de vijf meter diepe fortgracht terecht.

De ramp

Van de 16 opvarenden bleken er slechts twee te kunnen zwemmen. Die wisten direct naar de kant te komen. De andere veertien kwamen in de problemen.

Vanaf de zijkant sprongen officieren, instructeur en aanwezigen het water in om de mensen te redden. Het lukte hun acht drenkelingen op het droge te brengen. De meesten waren buiten bewustzijn, maar werden aan de kant met behulp van de zuurstofkoffer gered. Een persoon moest met ‘bloedspuwing’ naar het ziekenhuis worden overgebracht.

Toen duidelijk werd dat er nog zes personen op de bodem moesten liggen, werd met haken de bodem afgezocht. Het dreggen duurde lange tijd en uiteindelijk om half 1 in de middag waren er zes lichamen van overleden soldaten naar de kant gehaald. Elk lichaam werd door vier mannen naar tenten gebracht.

De slachtoffers waren korporaal v.d. Pol en korporaal Maka uit ’s Hertogenbosch. Soldaat van Gorp uit Luyksgestel, Geurts uit Gemert, Dolfing uit Ravestein en Lauwerse uit Domburg.

De brug met 12 gaten bij Fort Vossegat
De brug met 12 gaten bij Fort Vossegat is opgeslokt door de Kromhoutkazerne
Wikipedia Door Biccie – Eigen werk, CC BY-SA 3.0

Het ongeluk sloeg in als een bom en dagenlang schreven de kranten over dit ongeluk. Enkele soldaten werden in Utrecht begraven, anderen in hun woonplaats. Tijdens de begrafenistour door Utrecht stonden rijen mensen langs de weg om respect te betuigen. Voor de achtergebleven families werden giften ingezameld. Ook de koningin doneerde een bedrag. In de krant werd via een ingezonden brief opgeroepen dat er verplicht zwemles moest komen voor soldaten.

Krijgsraad

In maart 1913 veroordeelt de krijgsraad in Arnhem een genie-sergeant tot een maand gevangenisstraf, omdat het vlot technisch fout in elkaar was gezet. De sergeant gaat in hoger beroep en in mei wordt tijdens de zitting vier maanden hechtenis geëist. Het Hoog Militair Gerechtshof in Utrecht komt tot oordeel dat 7 dagen hechtenis voldoende is.

Meer artikelen over Maarschalkerweerd

Geef een reactie