Houten, van graafschap naar gemeente

De gemeente Houten is in 1812 ontstaan uit zo’n 15 gerechten. In eerste instantie vormden deze zo’n 3 tot 5 gemeenten, maar sinds 1962 zijn de voormalige gerechten allemaal gemeente Houten.

Gerechten zijn in de middeleeuwen rond 1300 ontstaan. De een wat eerder dan de ander. Een kasteelheer met aanzien was eigenaar van het gerecht en mocht hier de lage rechtsmacht uitoefenen. De hogere rechtspraak werd door de Bisschop van Utrecht uitgeoefend. Die had dan de mogelijkheid tot het uitvoeren van het zogenaamde ‘halsrecht’ als uiteindelijke straf.

Gerechten ontstonden door ontginningen (Wulven, Schonauwen, Schalkwijk, Oud-Wulven) of door vrijgesteldheid van rechten (Vrije Hoeve, Heemstede) of doordat het eigendom was van een edelman met erg veel aanzien (’t Goy en Houten, Hagestein).

Het gerecht ’t Goy en Houten

Het gerecht ’t Goy en Houten had rond 1300 globaal de omvang van de parochie Houten. Het is ergens tussen 1232 en 1245 ontstaan stelt C. Dekker (1983). Het gerecht was opvolger van het Graafschap Opgooi, dat ooit veel groter was en waar de Heren van Ten Goye als afstammelingen van Friese adel (adel van de westkust) het voor het zeggen hadden.

De gemeente Houten is dus indirect ontstaan uit een middeleeuws graafschap, dat het middelpunt had in ’t Goy.

Abonneer je nu

Voer je e-mailadres in en bij elk nieuw bericht op oudhouten.nl ontvang je een e-mail.

Geef een reactie