8000 jaar grote overstromingen

      Geen reacties op 8000 jaar grote overstromingen

Hoogwater in De Heul in 2011

In 2016 is het rapport ‘Overstromingen van de Rijn gedurende het Holoceen’ uitgekomen. Het rapport is gemaakt door Deltares, Universiteit Utrecht en de rijksdienst van Cultureel Erfgoed en heeft de grotere overstromingen van de Rijn gedurende de afgelopen 8000 jaar in beeld gebracht. Het grootste hoogwater vond plaats in de middeleeuwen.

De overstromingen zijn vastgesteld voor het oostelijk rivierengebied en Duitsland. Maar kunnen met enige voorzichtigheid worden vertaald naar ons gebied. De onderzoekers hebben de hoogwaters met een herhalingstijd van 500 jaar op een rij gezet. De gegevens kunnen worden gebruikt om dateringen bij toekomstige archeologische opgravingen nauwkeuriger te maken.

16 grote overstromingen

Het overzicht kent periodes met zware overstromingen en periodes met minder zware overstromingen. In totaal zijn er sinds 6000 voor Chr. 16 extreme hoogwaters geweest. De aanname is dat deze overstromingen ook in onze regio merkbaar zijn geweest. De grootste overstromingen kwamen voor rond de jaren 5880, 5750, 4080, 2680 voor Chr. en rond 784 na Chr en in het jaar 1374.

Invloed

Zowel grote als kleine overstromingen hadden invloed op het landschap (rivierverleggingen) of op de aanwezige bevolking. Zelfs de zogenaamd kleinere overstromingen van rond 40 en 175 na Chr. waren interessant, omdat er in die tijd een relatief grote hoeveelheid mensen in het Kromme Rijngebied woonden. Daarnaast kan de grote overstroming uit de 3e eeuw wel eens mede verantwoordelijk zijn geweest voor de vernatting van ons landschap en het mogelijk het wegtrekken van de bevolking.

Vanaf de middeleeuwen ontstaat er een nauwkeuriger beeld omdat ook historische beschrijvingen bekend zijn. Er waren toen wel dijken gebouwd, maar in eerste instantie hielden die geen stand tegen de echte hoogwaters. Later toen de dijken wel stand hielden braken ze vooral door vanwege ijsdammen.

Hoogwater in De Heul in 2011

1374

De zwaarste overstroming die er plaats heeft gevonden in de afgelopen 8000 jaar, gebeurde in het jaar 1374. Het hoogwater had een herhaaltijd van 1 keer in de 12.000 jaar. Jan Buisman beschrijft deze overstroming in deel 2 van ‘Duizend jaar weer, wind en water in de lage landen’ en spreekt over drie maanden lang hoog water met drie extreme hoogwaterpieken. Oorzaak was de regenval en eerdere enorme sneeuwval in de Alpen. Buisman schrijft dat de Rijn vol lag met huisraad en dode dieren.

Ad van Bemmel constateert in ‘De Lekdijk van Amerongen naar Vreeswijk’ in dat jaar een doorbraak tussen De Heul en het veer bij Culemborg. Er zou sprake zijn geweest van meerdere doorbraken en kolken. Otto van Schonauwen heeft toen het gat in de dijk gedicht. Enkele eeuwen later is de dijk op ongeveer dezelfde plek weer doorgebroken.

Abonneer je nu

Voer je e-mailadres in en bij elk nieuw bericht op oudhouten.nl ontvang je een e-mail.

Geef een reactie