Woonde Willibrordus vlakbij Houten?

      Reacties uitgeschakeld voor Woonde Willibrordus vlakbij Houten?

Ten noorden van Houten zien we op oude kaarten de naam Wiltenburg regelmatig verschijnen. Het betreft een kasteel of een huis met een weg die alleen uitkomt op de weg van Utrecht naar Houten (De Atlas van Blaeu, 17e eeuw).

Wiltenburg was ook een gerecht in de huidige gemeente Bunnik. Het gerecht was aan alle kanten zo’n beetje omsloten door het gerecht Bunnik (C. Dekker 1983). Het lijkt er op dat Wiltenburg een belangrijke status had en het gerecht Bunnik niet de mogelijkheid had om het huis Wiltenburg tot zich te voegen. Wiltenburg regelde de rechtspraak zelf wel. Kasteel en gerecht moeten we zoeken bij de locatie van het Romeinse fort Fectio, ten noorden van de Marsdijk.

Resten Castellum Fectio

Houten is ontstaan rond de resten van een oude stenen Romeinse villa. Ook de Houtense kerk is gefundeerd op Romeinse stenen. Maar wat is er dan gebeurd met de resten van het castellum Fectio?

Zo’n castellum fungeerde vaak als steengroeve en de materialen werden hergebruikt. In elk geval voor de eerste kerken in Utrecht en er is ook een schenking bekend uit 723 betreffende de resten van Fectio aan de Utrechtse geestelijkheid.

Oud kasteel

Wanneer we de website Kastelen in Utrecht raadplegen, dan is er sprake van een Kasteel Wiltenburg vanaf de 8e eeuw. Gebouwd van de restanten van het Romeinse fort Fectio. Dat is al behoorlijk vroeg voor een stenen kasteel in onze regio. De meeste kastelen verschenen in Houten pas vier eeuwen later en waren dan nog van hout ook. Opnieuw een aanwijzing dat Wiltenburg boven de rest uitstijgt.

Utrecht

Wiltenburg wordt vaak ook in een adem genoemd met Utrecht. Reden is dat vanuit Wiltenburg, de monniken van Willibrordus hun uitvalsbasis hadden. En Willibrordus had zijn zetel in Utrecht, dus wordt Wiltenburg ook wel eens beschouwd als een alternatieve naam voor Utrecht.

Bewijs is er niet, maar zo heel langzamerhand krijg je de indruk er maar één Wiltenburg is geweest. Immers tussen de Wiltenburg-locaties van de verschillende theorieën zit maar vijf kilometer verschil. Voor historici is dit dus het Wiltenburgprobleem, waar niemand zich aan wil branden.

Maar stel dat Willibrordus daadwerkelijk in Wiltenburg aan de Marsdijk zat, enkele kilometers buiten de stad Utrecht. Dan woonde hij toch wel behoorlijk dichtbij Houten. Slechts 1,5 kilometer tot de Rondweg.

Tip:

Een belangrijke bron van informatie uit deze tijd is het boek De Gouden Middeleeuwen van Annemarieke Willemsen. Een aanrader voor iedereen die zich wil verdiepen in de Vroege Middeleeuwen.

Meer artikelen over Vechten