Brandbestrijding

Brandbestrijding Houten vroeger
Een optocht van de Brandweer Houten in de jaren tachtig. Foto via Ton Delfos.

De eerste vorm van serieuze brandbestrijding in de huidige gemeente Houten, lijkt in 1794 in Schalkwijk te hebben plaatsgevonden. In dat jaar wordt melding gemaakt van de aanwezigheid van een brandspuit.

Op 1 december 1827 worden alle gemeenten verplicht om een brandspuit te hebben. Of de vijf gemeenten die de huidige gemeente Houten hebben gevormd er een hadden is niet bekend, maar ook niet voor de hand liggend. Met name de gemeenten Schonauwen en Oud-Wulven waren te klein hiervoor.

Schalkwijk

Op 28 mei 1869 stelde burgemeester van den Boogaard een oefenkorps vast van 20 tot 25 vrijwilligers die de kern vormde van de Schalkwijkse brandweer. Daarmee is de officiële oprichting van Brandweer Schalkwijk een feit. Lees hier meer over de Brandweer Schalkwijk.

Houten

In juli 1926 besluit de Houtense gemeenteraad een vrijwillige brandweer op te richten. Deze bestaat uit 17 vrijwilligers. De bestaande brandspuit wordt vervangen door een motorspuit. Op 17 augustus 1926 wordt de vereniging Brandweer Houten officieel opgericht. Lees hier meer over de Brandweer Houten.

Tull en ’t Waal

Ook de gemeente Tull en ’t Waal had een brandspuit. Hoe de brandbestrijding in eerste instantie was georganiseerd is onduidelijk. Vanaf 1962 werd dit zeker vanuit de brandweer Schalkwijk gedaan.

Veiligheidsregio Utrecht

In 2010 wordt de Veiligheidsregio Utrecht opgericht. Daarmee komt de gemeentelijke brandweer te vervallen. De functie van brandweercommandant bestaat op gemeentelijk niveau niet meer en de drie brandweerposten Schalkwijk, Houten-Oost en Houten-West hebben elk een postcommandant.

Alarmering

Van oudsher werd de bevolking geïnformeerd bij brand door het luiden van kerkklokken. In de 19e eeuw wordt gebruik gemaakt van een sirene. Vanaf 1 juli 1980 wordt de sirene afgeschaft. Er is dan sprake van een stilalarm. Ook krijgen brandweerauto’s de beschikking over mobilofoon.

Het melden van brand gebeurde steeds vaker per telefoon. In Houten werd gebeld naar Garage de Vico: telefoon 1252. In Schalkwijk was het brandweernummer 1950 in gebruik. Voor Tull en ’t Waal was dit 03409-1950. Vanaf 1980 kreeg Houten het nummer 3000 voor brandmeldingen. Inwoners van ’t Goy moesten 03403-3000 draaien.

In 1990 voerde Nederland het landelijk alarmnummer 06-11 in. In 1997 werd dit 112 (Europees alarmnummer). De brandweer beschikte in die tijd over semafonie om opgeroepen te worden.

Grote en opvallende branden

Onderstaand overzicht is een onvolledig overzicht van de grotere of opvallende branden die zijn voorgekomen. De bombardementen zijn niet meegenomen, alsmede de inzet bij verkeersongelukken.

DatumGebeurtenis
1802Flinke brand in herberg De Engel
15 juni 1928Boerderij Houtensewetering brandt af
21 januari 1931Woonhuis Tuurdijk brandt uit
4 augustus 1931Boerderij De Knoest brandt af na blikseminslag
14 januari 1951Brand in huize Wickenburgh
17 april 1959De maalderij brandt af
27 augustus 1965Grote kerosinebrand bij de Koppeldijk
1972Kleuterschool Tull en ’t Waal brandt af
25 september 1975Café Zeldzaam in ’t Goy door brand verwoest
28 april 1982Brand dak RK Kerk Schalkwijk
1 januari 1984Boerderij Waalseweg brandt af
10 januari 1987Kasteel Heemstede brandt af
1991Boerderij ’t Groen totaal uitgebrand
6 mei 2000Boerderij uitgebrand in Tull en ’t Waal
6 november 2004Restaurant De Colonie door brand verwoest
20 november 2007Woning Willem de Zwijgerlaan door brand verwoest
14 juni 2009Brand in boerderij Nieuwoord
17 mei 2011Grote brand kippenschuur aan Groenedijkje in ’t Goy
21 oktober 2012Familiedrama in Schalkwijk
5 mei 2015Grote bedrijfsbrand aan de Utrechtseweg
25 juli 2015Grote brand Herenweg tijdens zomerstorm
27 oktober 2015Uitslaande brand in woonboerderij aan de Lekdijk
Nog te plaatsen in dit overzicht:
– Vuilnisbelt Schalkwijk
– Smederij De Brink Schalkwijk
– Boerderij Van Zuijlen
– Veiling Loerikseweg