Fort bij Vechten

Fort bij Vechten

Het Fort bij Vechten in de gemeente Bunnik is het op een na grootste fort van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Het is gebouwd tussen 1867 en 1870. Doel van het fort was de verdediging van Utrecht bij een aanval uit het oosten. Fort bij Vechten maakt deel uit van de Stelling van Utrecht.

Het fort heeft een grootte van 17 hectare en 22 gebouwen. In totaal was er ruimte voor 937 manschappen (inclusief wasvrouw). Er zijn zestien 16 bomvrije bouwwerken. In totaal zijn er bij de bouw 16 miljoen bakstenen gebruikt.

De voorgevels zijn zichtbaar, terwijl de rest onder een dikke laag aarde ligt verscholen. In het midden van het fort is een vijfhoekig gebouw, een reduit gebouwd. Dit is een fort in een fort met een eigen gracht, donkere gangen en veel ruimten. Fort Vechten is symmetrisch gebouwd.

Houtense vlakte

Het Fort bij Vechten en het Fort Rijnauwen verdedigden samen de Houtense Vlakte. Deze was ontstaan door de afzettingen van de Rijn die hier verschillende routes heeft gevolgd. Daardoor was er een hoger deel in het landschap ontstaan, dat bij inundatie niet zou onderlopen. De Houtense vlakte vormde een zwakke plek bij de verdediging van de Nieuwe Hollandse Waterlinie.

In eerste instantie werd deze verdediging gerealiseerd door de vier Lunetten langs de Waterlinieweg in Utrecht. Deze zijn in 1822-1826 gebouwd, maar na enkele tientallen jaren konden kanonnen verder schieten en werd een nieuwe verdediging aanlegd: Fort bij Vechten.

De Houtense vlakte was ook al in de Romeinse tijd populair. Vanaf het jaar nul bouwden de Romeinen op vrijwel dezelfde plaats het Castellum Fectio.

Uitbreidingen

In 1879-1881 werd het fort uitgebreid met een grote bomvrije kazerne. Tijdens de mobilisatie in de Eerste Wereldoorlog werden loopgraven en schuilplaatsen van gewapend beton aangebracht. Vooraf aan het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog werden mitrailleurkazematten op de frontwal van het fort gebouwd.

Huidige situatie

Het fort was van het Ministerie van Oorlog, later Defensie en Staatsbosbeheer. Tegenwoordig is het Waterliniemuseum er gevestigd, worden er grote evenementen gehouden en is er horeca. Het vijfhoekig gebouw is nog niet gerestaureerd.

> Foto’s van Fort bij Vechten