Eerste bouwtaak

Eerste bouwtaak Houten
Deelplan De Geer (1985/1986), foto Gerard Rigter

In 1966 werd het agrarische dorp Houten aangewezen als groeikern. Het dorp bestond toen uit zo’n 3500 inwoners en moest volgens de plannen groeien tot 100.000 inwoners. In 1974 behandelde de gemeenteraad het groeiplan en een jaar later de provincie. Op voorhand van de groeitaak werden Den Oord en De Lobben gebouwd (bron). Op 30 mei 1978 werd Houten officieel tot groeigemeente verklaard. De groeitaak was toen afgenomen tot 8000 woningen en ongeveer 25.000 inwoners. De eerste bouwtaak bestond uit dertien wijken, die weer verdeeld zijn in 33 deelgebieden.

De volgorde van de bouw was met de klok mee beginnend vlak boven het Oude Dorp (De Lobben). Tot aan de verlegging van de toenmalige weg naar Utrecht werd de nieuwe bebouwing aan de oostzijde van deze weg gebouwd. Daarnaast wilden de stedenbouwkundigen het nieuwe Houten snel aan de andere zijde van de spoorlijn hebben gelegd, waardoor deze barrière werd geslecht.

Eerste paal

Op 7 november 1978 werd de eerste paal geslagen in het bouwplan De Weerwolf. In 1980 werden de meeste huizen in dit plan opgeleverd en waren de Gaarden en de Hoeven een feit. In 1982 werd het NS-station geopend, tegelijkertijd met De Hagen. Hierna volgden De Weiden en De Gilden (1983) en De Velden (1984). Op vrijdag 25 maart 1983 werd de eerste paal voor het centrum geslagen. In 1984 werden de eerste gebouwen opgeleverd.

Eerste bouwtaak
Het Rond in 2005

Rondom de wijken werd in een vlindervorm een Rondweg aangelegd. De vlinder was het symbool van Houten, naast de appel die moest herinneren aan de tijd dat de fruitteelt belangrijk was in Houten.

Op 11 mei 1985 werd De Staart geopend, zodat de Rondweg een directe verbinding had met de snelweg. Het duurde lange tijd voordat de Rondweg echt rond was (1987). Problemen met de grondverwerving tussen de Dorpsstraat en De Poort zorgden voor vertraging. De Rondweg volgde aan de zuidkant van het toenmalige Houten ongeveer het tracé van de huidige koppeling.

In de jaren erna volgde de bouw van vele nieuwe wijken zoals De Sloten (1986), De Campen (1987), De Poorten (1988), De Slagen (1988) en De Borchen (1988). Industrie dat in de weg stond moest wijken naar het nieuwe bedrijventerrein
De Schaft.

In 1990 startte de bouw van het eerste deel van De Erven. Vervolgens in 1991 werden de wijken De Bermen en De Akkers gebouwd. Ook werden de laatste gaten gevuld.

Amper een jaar nadat de wijk De Erven gereed was, ging de eerste paal de grond in voor de tweede bouwtaak.

Naamgeving

Tegenwoordig staan de wijken bekend onder het laatste deel van hun straatnamen. Zo praat iedereen over de wijk De Weiden en vrijwel niemand over de officiële naam Schonenburg.

Bijzonderheden

Kenmerkend voor de bouw van Houten was de fietspadeninfrastructuur. Hierdoor is Houten de veiligste gemeente in Nederland geworden voor fietsers. Met de tweede groeitaak in Houten-Zuid werd deze structuur overgenomen.

Een ander opvallend verschijnsel was de eis dat elk gebouw een puntdak moest hebben en dat hoogbouw zoveel mogelijk moest worden vermeden. De hoogste gebouwen waren te vinden in het Centrum en ook de gebouwen aan Het Rond kregen een puntdak.

In 1997 werd dit uitgangspunt verlaten. De wijk Het Land in Houten-Zuid was de eerste wijk waar platte daken werden gebouwd. Later verschenen ook in het centrum hoge gebouwen met platte daken.

1966 Aanwijzing tot groeikern
1974 Behandeling gemeenteraad
1975 Behandeling provincie
1978 Officiele groeigemeente
1978 Eerste paal geslagen
1980 De Gaarden en De Hoeven
1982 NS Station geopend
1982 De Hagen
1983 De Weiden en De Gilden
1984 De Velden en Het Rond
1985 De Staart geopend
1986 De Sloten
1987 Rondweg gereed
1987 De Campen
1988 Poorten, Slagen en Borchen
1990 De Erven
1991 De Bermen en De Akkers
1992 Groeitaak formeel volbracht
1997 Start tweede groeitaak