Recente tijd (1800 / heden)

Recente tijd

Voor 1800 kent het huidige gebied van Houten ongeveer 15 gerechten. Het waren de Fransen die besloten dat dit er minder moesten worden. In 1812 begon de samenvoeging. Het zou nog tot 1962 duren voordat Schalkwijk en Tull en ’t Waal aan de gemeente Houten werden toegevoegd. Wel was sinds 1943 de Houtense burgemeester ook al burgemeester van Schalkwijk en Tull en ‘t Waal.

19e eeuw

In 1813 wordt kasteel Schonauwen gesloopt en alleen de toren blijft staan. In die tijd worden veel kastelen afgebroken. Het onderhoud was te duur en de materialen waren welkom voor elders. Bovendien heerste er veel armoede. Houten is niet meer dan een dorpje rond een brink. Tussen 1832 en 1866 heerste er het gevaar van cholera.

Vanaf 1846 verandert het landschap door de aanleg van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Vooral Fort Honswijk moet in die jaren een indrukwekkend bouwwerk zijn geweest. Rondom het fort wordt de Stelling van Honswijk aangelegd. Het restant van het dorpje Honswijk verdwijnt. Halverwege de 19e eeuw worden de infrastructuur verbeterd. In 1868 wordt een spoorlijn aangelegd en er verschijnen stations. Tegelijkertijd komen er verharde wegen.

Op 8 september 1857 worden de gemeenten Houten, Oud Wulven en Schonauwen samengevoegd tot een nieuwe gemeente Houten. Aan het eind van de 19e eeuw worden de katholieke kerken in HoutenSchalkwijk en ’t Goy gebouwd. Het is dezelfde periode dat de boeren in Houten en ’t Goy de omschakeling naar fruitteelt maken.

Houten in 1886
De Burgemeester Wallerweg met op de achtergrond de toren van de Nederlands hervormde kerk. Deze foto uit 1886 is de oudste foto van het dorp Houten. (Collectie RHC Zuidoost Utrecht)
20e eeuw

De nieuwe eeuw begint met de komst van de auto. Ook wordt voor de elite in Houten de telefoon en riolering ingevoerd. In 1921 worden Schalkwijk en Houten aangesloten op het elektriciteitsnetwerk  en later worden de dorpspompen vervangen door een drinkwaterleiding.

De Tweede Wereldoorlog

Ook in Houten ging de Tweede Wereldoorlog niet ongemerkt voorbij. Tot twee keer toe werden Schalkwijk en delen van Tull en ’t Waal en Houten onder water gezet. In 1944 vestigde een Duitse generaal met zijn staf zich tijdelijk aan de Herenweg. De geallieerden bombardeerden Houten op 28 november 1944 en er vielen daarbij zestien doden. Ook werd de spoorlijn meermalen gebombardeerd.

Na de Tweede Wereldoorlog verandert Houten snel. Het Amsterdam-Rijnkanaal wordt gegraven en de snelweg Almere-Breda wordt aangelegd. Aan de rand van Houten in het uiterste noorden wordt de snelweg Arnhem-Den Haag aangelegd. Op 8 oktober 1953 wordt het meest noordelijke gedeelte van de gemeente (Maarschalkerweerd) bij Utrecht gevoegd.

Samenvoeging gemeenten

Op 1 januari 1962 gaan Tull en ’t Waal, Schalkwijk en Houten verder onder de nieuwe gemeente Houten. De gemeente heeft dan 6102 inwoners. Daarna groeit de bevolking verder. Eerst gestaag, daarna met twee groeitaken tot 50.000 inwoners.

Het agrarisch karakter verdwijnt en forenzen vestigden zich in Houten. Ten noorden van Houten wordt het bos Nieuw-Wulven aangelegd. In 2013 verschijnen drie windmolens tot 150 meter hoogte langs het Amsterdam-Rijnkanaal.

Artikelen Recente Tijd Houten

Over de Recente Tijd in Houten zijn veel artikelen geschreven. Kijk op Oud Houten Weblog voor alle artikelen uit de Recente Tijd.

1812Gemeente Houten ontstaat
1813Eind Franse tijd
1815Start aanleg Waterlinie
1830Sloop kasteel Wulven
1832Kerk Goyse dorp gesloopt
1837Sloop kerk Honswijk
1841Aanleg verharde wegen
1841Tolheffing
1844Opening Rhijnspoorlijn
1857Opheffing gemeenten Schonauwen en Oud-Wulven
1868Opening spoorlijn + stations
1871Bouw RK kerk ’t Goy
1871’t Goy ontstaat bij de kerk
1871Treinramp Schalkwijk
1878Bouw RK kerk Schalkwijk
1884Bouw RK kerk Houten
1909Sloop Loerikermolen
1917Ontsporing koninklijke trein
1921Electriciteit Houten en Schalkwijk
1934Sluiting station Houten
1935Sluiting station Schalkwijk
1936Drinkwaterleiding
1940Bezetting door Duitsers
1944Bombardement Houten en bombardementen spoorlijn
1945Bevrijding WOII
1952AR-kanaal geopend
1957Riolering Houten
1962Opheffing gemeenten Schalkwijk en Tull en ’t Waal
1970Grenscorrectie met Bunnik bij de Marsdijk
1970Houten krijgt aardgas
1978Eerste bouwtaak Houten
1979Riolering Schalkwijk
1982Nieuw station Houten geopend
1985Aansluiting A27
1987Brand kasteel Heemstede
1997Doorbraak internet in Houten
1997Tweede bouwtaak Houten
2013Windmolens
2015Aansluiting A12