Poldermolens

In het laag gelegen zuidwesten van de huidige gemeente Houten stonden poldermolens. In eerste instantie gingen dit om paardenmolens. Rond 1600 stonden er twee grote molens (knoestermolen en Blokhovense molen) en 6 a 7 kleine paardenmolens. (bron). Langzamerhand werden deze rosmolens vervangen door windmolens.

Poldermolens

Knoestermolen

Deze poldermolen uit 1597 was een rosmolen. In 1599 werd een proces gevoerd om een windwatermolen op te richten. Deze stond er in 1602. Tevens was dit aanleiding om een waterschap op te richten. De molen ligt in het laagste deel van het Schalkwijkse ontginningsbied. In het landschap is nog een eilandje zichtbaar, waar de molen heeft gestaan.

Vermoedelijk stond de molen eerst langs de Schalkwijksewetering en is deze later verplaatst naar een andere plek. In mei 1882 is deze molen door het waterschap publiekelijk verkocht en waarschijnlijk vrij snel erna gesloopt.

Knoestermolen
Kaart uit 1602 waar de Knoestermolen op staat. Deze lijkt aan de Schalkwijksewetering te staan.
De Geer molen

Een watermolen die in 1696 al voorkwam. Ook deze poldermolen stond op een lagere deel van het Schalkwijkse ontginningsgebied. De Geer molen stond ook bekend als ’t Waelse Molen. In 1884 is de molen verdwenen.

De Rode molen

Deze poldermolen is herbouwd in 1749, maar bestond al eerder (bron). Op een kaart uit 1626 is deze te zien.

In het landschap is nog een eilandje zichtbaar, waar deze molen heeft gestaan. Aan het eind van de 19e eeuw lukt het de molen onvoldoende om de polder droog te krijgen. Er komt een stoomgemaal voor in de plaats. In september 1882 is deze molen door het waterschap publiekelijk verkocht. Met de stenen van de molen is een huis gebouwd. Dit huis is in 1962 afgebroken en herbouwd.

Rode molen
Kaart uit 1626 waar een molen staat ingetekend op de plek waar de Rode Molen stond.
Blokhovense molen

Aan het eind van de Kloostergaarde in de Tetwijkse polder stond vanaf 1599 de Blokhovense poldermolen (bron). De locatie is in het landschap goed herkenbaar. De windmolen had de oprichting van het Waterschap De Beesd tot gevolg (bron). De molen lag aan de Nieuwe Wetering en voerde het water af van de Blokhovensewetering naar de Schalkwijksewetering. In 1880 werd de molen omgebouwd tot een stoomgemaal.
Lees ook: de naamsverandering van Polder Blokhoven.

Biestermolen

Deze poldermolen werd gebouwd in 1761 Het betrof een zogenaamde spinnekopmolen. In het dorp is nog een eilandje zichtbaar, waar deze molen heeft gestaan. In 1888 kreeg de Biesterpolder met wateroverlast te maken en besloten werd dat de molen niet opgewassen bleek voor haar taak. In 1889 is de molen gesloopt en vervangen door een stoomgemaal. In 1927 werd het stoomgemaal elektrisch herbouwd op een andere locatie.

Tullse watermolen

Deze poldermolen is van voor 1832. De locatie is nog enigzins herkenbaar in het landschap. De molen is voor 1902 verdwenen.

Polder Wulven

Een wipwatermolen in de polder van Wulven. De molenrekeningen gaan terug tot 1730. In 1739 herbouwd tot grondzeiler met een zeskantige bovenkruier. In 1880 wordt er een stoomgemaal gebouwd en is de molen niet meer nodig. Twee jaar later wordt de molen verkocht en is deze vermoedelijk gesloopt.

Heemstede

Bij kasteel Heemstede hebben ten behoeve van de waterhuishouding van de tuinen twee wipwatermolens gestaan, die de fonteinen lieten spuiten. Deze molens zijn rond 1700 verschenen en rond 1750 verdwenen.

Kemp meldt in Tussen Rijn en Lek (1978-2) dat in 1575 een windmolen in Schonauwen werd verkocht door Rutger Duysch. Onbekend is welke molen hiermee wordt bedoeld.

1597 Knoestermolen rosmolen
1599 Blokhovense molen (Waterschap De Beesd)
1602 Koestermolen wind (Waterschap De Knoest)
<1626 Rode molen
1696 Geermolen
1700 Molens Heemstede
1730 Wulfse molen
1739 Herbouw Wulfse molen
1749 Herbouw Rode molen
1761 Biestermolen
1832 Tullse molen
1881 Sloop Blokhovense molen
1882 Sloop Rode molen
1882 Sloop Wulfse molen
1882 Sloop Knoestermolen
1884 Sloop Geermolen
1889 Sloop Biesterse molen