Ontginning Oud-Wulven

Ontginning Oud-Wulven
De Wayensewetering op de grens van Wayen en de Grote Koppel.

Tussen Houten en Vechten lag in de middeleeuwen een aantal lagere nattere gebieden. Deze zijn in fases ontgonnen. Het gaat om Waijen, Vechterbroek, Oud Wulverbroek en De Geer.

Waijen

In de eerste helft van de 11e eeuw wordt Waaien (Waijen) ontgonnen (bron). Dit gebied strekte zich uit van de huidige Koppeldijk tot aan de Oud Wulfseweg. In eerste instantie liep de ontginning verder naar het westen door, maar door de Jutphase ontginning werd vanaf het jaar 1076 een deel van de Waijense verkaveling herverkaveld (bron).

Via de Waijensewetering werd het water afgevoerd naar een oude rijnbedding ter hoogte van Boerderij De Klomp (Oude Mereveldseweg). Archeologen zien een oude Rijngeul ter hoogte van de Marsdijk in deze periode daadwerkelijk watervoerend worden (bron). Dit duurt tot de 13e eeuw, de periode dat ook het gebied ten zuiden van de Marsdijk wordt ontgonnen. De ontginning komt te vallen onder het gerecht Oud-Wulven en Waijen.

Vechterbroek, Oud Wulverbroek en De Geer

Het gebied ten oosten van de Oud Wulfseweg wordt tussen 1122 en 1234 ontgonnen. Het noordelijk deel Vechterbroek vanuit Vechten, het middendeel Oud Wulverbroek vanuit Oud Wulven en het restant in het zuiden heet De Geer en vanuit Houten. Deze ontginning is net als in Schalkwijk een initiatief van de Utrechtse bisschop.

De Geer
Probleem bij deze ontginning was dat het hoger gelegen Houten en Loerik afwaterden op dit gebied. Daarom werd een nieuwe sloot gegraven; de Geersloot. Deze sloot voerde niet alleen het water van de Jutphase stroomrug af, maar ook van de ontginning De Geer. Deze ontginning is thans gesitueerd in delen van de wijken De Hoeves, Hagen en Weides.

Oud Wulverbroek
Voor de afwatering van Oud Wulverbroek werd de Oudwulfsewetering gegraven, die aansloot op de brede Waijensewetering (bron). Van oost naar west werden kavels uitgezet, zodat het land droog kon vallen.

Deze ontginning is thans gesitueerd in delen van de wijken De Hoeves, De Hagen en De Weides en het Houtens deel van het bos Nieuw Wulven en de weilanden bij Oud-Wulven met boerderij Oudwulverbroek.

Vechterbroek
In Vechterbroek werd net als in Waijen een noord-zuid verkaveling aangehouden. Aan de zuidkant op de grens met de ontginning Oud Wulverbroek, werd de Zijlgraaf gegraven, die weer op de Oudwulfsewetering afwatert. Deze ontginning is thans gesitueerd in voornamelijk het Bunniks deel van het bos Nieuw Wulven.

Waterschap

Met al deze afgravingen ontstond er behoefte aan een goede waterhuishouding. Het waterschap Vechter- en Oudwulverbroek was in 1304 het eerste waterschap in het Kromme Rijngebied.

Ontginning Oud-Wulven