Kasteel Schonauwen

Kasteel Schonauwen

De huidige toren van Kasteel Schonauwen is ergens aan het eind van de 14e eeuw gebouwd. Het is een van de oudste nu nog zichtbare gebouwen in de gemeente Houten. Het eerste huis stond al in de 13e eeuw op deze plaats.

De vroegste vermelding van het Schonauwen gaat terug tot het jaar 1261, toen de kloosterboerderij van de Norbertijnabdij van Mariënweerd (Beesd) deze naam droeg. Deze abdij had grond in zijn bezit in het ontginningsgebied Vuylcop. In het jaar 1240 zou de boerderij er staan onder de naam Weteringe (bron).

In 1271 wordt de lagere rechtsmacht van het gerecht Vuylcop door de Norbertijnerabdij van Mariënweerd in leen gegeven aan de Heer van Kuilenborg. Die geeft het voor hem afgelegen gebied weer in onderleen aan zijn broer en nakomelingen. Vanaf 1306 krijgen ze ondersteuning van een schout (bron).

Uitvalsbasis voor de nieuwe gerechtseigenaren is het Huys van Blancouwen, dat later Schonauwen wordt genoemd. Mogelijk was deze op dezelfde locatie te vinden of is dit hetzelfde huis geweest als de kloosterboerderij.

Rond 1305 komt er een achthoekige woontoren. Het huis heet vanaf dat moment Schonauwen. Hubrecht wordt ermee beleend en noemt zich Hubrecht Van Schonauwen.

Kasteel

Aan het eind van de 14e eeuw wordt de woontoren omgebouwd tot een kasteel. De huidige nog zichtbare 13,5 meter hoge ronde toren wordt dan ook gebouwd. Het huis wordt een imposante waterburcht van 15 bij 20 meter. De funderingen van de muren waren 1 tot 2 meter breed.

Kasteel Schonauwen bestond uit woonvleugels met een gracht en was via een brug verbonden met een voorburcht. Hier stonden dienstwoningen, die via een tweede brug met de buitenwereld waren verbonden. Om bij het kasteel te komen moest de bezoeker dus twee bruggen passeren. De gracht lag direct tegen het kasteel en was 25 tot 38 meter breed.

In de loop der eeuwen vinden er verbouwingen plaats. Regelmatig verkeerde het kasteel in slechte staat en werd er verbouwd. Elke keer zag het kasteel er anders uit.

Kasteel SchonauwenBuitenhuis

Aan het eind van de 17e eeuw wordt het kasteel ingrijpend verbouwd. Kasteel Schonauwen wordt omgevormd van een middeleeuws bouwwerk naar een zeventiende eeuws buitenhuis. Het omringende terrein wordt opnieuw ingericht in een formele tuin met bloemen, moestuinen en boomgaarden omringd door lanen. De gracht direct naast het kasteel wordt gedempt en volgestort met middeleeuws bouwpuin.

Sloop

Op 21 oktober 1812 wordt het kasteel geveild. De 60-jarige Hendrik Ravee koopt het kasteel en laat het in 1813 op de ronde hoektoren na slopen (Bron).

In 1941 en 1944 kwam er een aanbouw in historische stijl, dat nu nog zichtbaar is. Op het terrein staat verscholen tussen de bomen een koetshuis.

Tweede Wereldoorlog

Op 18 september 1944 werd een vrachtwagen beschoten op de weg voor kasteel Schonauwen. De naastgelegen boerderij liep schade op. Op 3 december 1944 kwam een afgeschoten vliegtuigbom tot stilstand in een schuur van een andere boerderij naast het kasteel.

Scheve toren

In 2001 bleek de toren scheef te staan. De angst bestond dat verandering van de grondwaterstand vanwege de nieuwbouw rond de toren, zou zorgen voor een versneld verval. Tijdens de renovatie in 2006 is de toren van heipalen voorzien. Uit archeologisch onderzoek in 2002 blijkt dat de vloer van de ronde toren vlak na de bouw in de Middeleeuwen al was verzakt. De waterpartij langs Granietsteen is rond 2008 opnieuw aangelegd.