Nieuwe tijd
Vanaf 1500 zien we dat de kastelen veranderen in buitenplaatsen. Dorpskernen komen tot ontwikkeling en in het huidige Oude Dorp verschijnen huizen die tot op heden nog te zien zijn. Zo wordt de kerktoren in het Oude Dorp vanaf 1535 herbouwd in gotische stijl. De Stenen Poort verschijnt en De Engel en De Roskam worden gebouwd.
Ook op het platteland verschijnen boerderijen die tegenwoordig nog bestaan. Een ander verschijnsel is de komst van windmolens. Bestuur
Het bestuur is georganiseerd in ambachtsheerlijkheden of gerechten.
Ook wordt het burenrecht langzamerhand overgenomen in het schepenrecht. De gerechten komen steeds vaker in handen van rijke stedelingen. Aan het eind van de Nieuwe Tijd worden ze regelmatig verkocht. Een ambachtsheerlijkheid bezitten wordt steeds meer een statussymbool. De schout van een gerecht is een machtig man geworden.
Reformatie
Vanaf 1580 vindt de reformatie plaats. Ook onze regio ontkomt er niet aan. In eerste instantie reageren de bewoner nauwelijks, maar uiteindelijk moeten de katholieken onderduiken in schuilkerken.
Plunderingen
Het dorp 't Waal wordt in 1567 geplunderd door een roversbende. Schalkwijk krijgt te maken met een brandschatting door de bisschop. In zowel de 17e eeuw als de 18e eeuw bezetten de Fransen onze regio. In 1673 plunderen ze de regio.
In 1674 moeten de kerken het weer ontgelden als een noodweer over de regio trekt. Vooral de kerk van Houten en Honswijk worden getroffen. Net als elders beleeft ook Houten in de 17e en 18e eeuw de kleine ijstijd.
Molens
In de Nieuwe Tijd verschijnen er verschillende molens in Houten. Naast de korenmolens, stonden er ook watermolens voor de waterhuishouding in Schalkwijk en Schonauwen.Lees verder
Reformatie
De reformatie was kenmerkend voor deze tijd. De bevolking raakte in twee kampen verdeeld. De bisschoppelijke macht uit de Middeleeuwen was definitief voorbij.Lees verder
Oude Dorp van Houten
In het Oude Dorp van Houten ontstonden huizen en boerderijen die tegenwoordig in het straatbeeld nog zijn terug te zien. Hoezo is Houten alleen maar nieuwbouw?Lees verder
1500 / 1800
Tijdlijn
| 1523 | Schalkwijk onder water |
| 1527 | Plundering Schalkwijk |
| 1535 | Bouw kerk Oude Dorp |
| 1567 | Plundering 't Waal |
| 1572 | Bouw Stenen Poort |
| 1580 | Reformatie |
| 1580 | Vermelding Plein 21 |
| 1589 | Vermelding De Engel |
| 1594 | Loerikse korenmolen |
| 1624 | Doorbraak Lekdijk |
| 1630 | Vermelding De Roskam |
| 1636 | Doorbraak Lekdijk 't Goy |
| 1645 | Bouw kasteel Heemstede |
| 1651 | Bestorming kasteel Schalkwijk |
| 1673 | Fransen plunderen Houten |
| 1674 | Noodweer treft regio |
| 1747 | Grote doorbraak Lekdijk |
| 1770 | Veeziekte in Schalkwijk |
| 1796 | Godsdienstvrijheid |
| 1796 | Ruzie over kerkgebouw |