Romeinse stenen bouw in Houten

De bekendste Romeinse vondst in Houten is de opgraving van de fundering van een stenen gebouw op de Burgemeester Wallerweg op 22 januari 1957. Het is aan de toenmalige burgemeester Haefkens te danken dat dit bekend is geworden.

De burgemeester was erg geïnteresseerd in geschiedenis en liet bij grondverzetwerkzaamheden letten op sporen uit het verleden. Dit gebeurde vooral door de burgemeester zelf en zijn ambtenaar Leen de Keijzer, die amateurarcheoloog was.
De burgemeester vermoedde op deze locatie iets bijzonders te vinden, omdat zes jaar eerder bij de aanleg van een telefoonlijn tufsteen was aangetroffen in de grond.

Op deze locatie naast de kerk in het Oude Dorp heeft een houten boerderij van 26 meter gestaan (50-75 na Chr.), een tweede houten boerderij (110-120 na Chr.) en een natuurstenen gebouw (150-175 na Chr.) en kan een Romeinse villa worden genoemd. Dit gebouw had vensterglas, muurschilderingen en moet van een belangrijk man zijn geweest. In de 3e eeuw is het gebouw verdwenen.

Meer stenen gebouwen
Archeologen hebben verder fundamenten gevonden van een Romeinse stenen gebouw op de Tuurdijk en stenen restanten met beschilderingen op de Molenzoom nabij het fietsviaduct. Van deze twee locaties is zeker dat er door de Romeinen is gebouwd met steen. Op de Oudwulfseweg (voetbalveld SV Houten), langs de Tiendweg (kruising Wickenburghseweg) en bij Pothuizerweg (Schalkwijk) wordt Romeinse stenen bouw vermoed (bron).

Op verschillende locaties in Houten is bij opgravingen steen aangetroffen uit de Romeinse tijd. Dit is nog geen bewijs voor een stenen gebouw. Daarvoor moet duidelijk sprake zijn van een fundament, waarbij ook mortel moet zijn aangetroffen.

Houten villa
Niet alle houtense villa's waren van steen. In Tiellandt bevond zich een inheems-Romeinse houten villa met Romeinse ‘snufjes’, zoals vensterglas en vloerverwarming.

Verdwijnen villa's
In de tweede helft van de derde eeuw dringen Germanen regelmatig de regio binnen. Daarbij is plundering niet ongebruikelijk. De Romeinse villa's moeten het ontgelden. Elders in Nederland zijn uit deze periode bij villa's brandsporen gevonden. Het ligt voor de hand dat ook de Houtense villa's aan het eind van de derde eeuw zijn geplunderd en vernield.



50 / 260

Tijdlijn

50-75 Houten villa Oude Dorp
110-120 Houten villa Oude Dorp
150-175 Stenen villa Oude Dorp
150 Stenen gebouw Molenzoom
±220 Stenen gebouw Tuurdijk
±260 Vernieling villa's