Limes
In het jaar 47 riepen de Romeinen de Rijn uit tot de noordgrens van hun rijk. Ten noorden van de grens lag Germanië (Barbaricum), ten zuiden lag Germania Inferior. Achter de grens, op de linkeroever van de Kromme Rijn bouwden ze wachttorens, verdedigingswerken en militaire wegen. De militaire grensweg, ook wel Limes geheten, liep vermoedelijk op enige afstand ten zuidwesten van de huidige Kromme Rijn. De Limes liep van de Zwarte Zee via de Donau en de Rijn tot aan de Noordzee bij Katwijk. Alleen in het noorden van de gemeente Houten en in Utrecht-Lunetten is een stuk van de Limes gevonden.Onderzoek en boringen in 2005 in de Kromme Rijnstreek hebben nog niet geleid tot meer vondsten van de Limes. Wel zijn er veel veronderstelde tracés. Een van de theorieën is dat de Limes ligt onder bestaande wegen, zoals de Achterdijk, waardoor deze nooit wordt aangetroffen. De grootste kans is dat de Limes ten zuiden van de huidige N229 loopt. Wel is duidelijk dat de Romeinse grens niet superscherp is geweest, zoals we in de huidige tijd van grenzen kennen.
Romeinse weg in Houten
Aan de noordzijde van het gebied Oud Wulven in Houten, vlakbij de Marsdijk, zijn in december 2006 tijdens archeologisch onderzoek restanten van een verharde Romeinse weg uit de eerste eeuw na Christus ontdekt. Het is de eerste keer dat een Romeinse weg in het Kromme Rijngebied is aangetroffen.
De weg werd verhard met grind. Bij de opgraving in Houten bleek dat de grindlaag enkele keren is vervangen. De Romeinen deden dus keurig aan wegenonderhoud. Vermoedelijk stagneerde het onderhoud van de weg vanaf het eind van de tweede eeuw.Het is niet zeker of deze weg inderdaad de Limes is. Het kan ook een secundaire weg naar Jutphaas zijn geweest. De ligging van de gevonden weg was verkeerd om direct op de Limesvindplaatsen van Lunetten aan te sluiten.
Bij boringen in Lunetten is op twee plaatsen de Limes ontdekt. Het gaat om een grindlaag van 20 centimeter dik en 5 meter breed. De komende tijd worden er meer boringen verricht. Zie de boorlocaties en de vermoedelijke ligging op Lunetten.nl.
Aanvallen op de noordgrens
Tussen het jaar 170 en 180 zijn er aanvallen van de Germaanse stammen. Pas vanaf het jaar 240 lukt het steeds vaker voor deze stammen om het Romeinse Rijk binnen te dringen.
Tip: Hoe liep de Rijn en de Vecht ten noorden van Houten
47 / 270
Tijdlijn
| 47 | Aanleg Limes |
| 170 | Aanvallen op de Limes |
| 240 | Aanvallen Limes serieuzer |
| 270 | Romeinen trekken weg |