Het eerste contact met de Romeinen
Wanneer het eerste contact is geweest tussen de lokale inwoners (De Eburonen) en de Romeinen is onzeker. Onderstaand scenario is een veronderstelling. Sommige bronnen zeggen dat het contactmoment voor Houten ligt op het jaar -42, anderen op het jaar -19, maar onduidelijk is waarop deze jaartallen zijn gebaseerd.Gallische oorlog
In de periode -58 tot en met -52 woedde de Gallische Oorlog. De Romeinse veldheer Julius Caesar heeft hier nauwkeurig verslag van gedaan. In de winter van het jaar -54 op -53 voor Christus lieten de Eburonen ergens in het huidige Limburg of provincie Luik een flink deel van de Romeinen in een hinderlaag lopen. De Romeinen namen wraak en besloten de Eburonen totaal te vernietigen.
Caesar wist dat de Eburonen in de regio Luik en Maastricht woonden, maar ook langs de Rijn. Het is de vraag of de strafexpedities uit het jaar -53 ook het Kromme Rijngebied hebben bereikt. Vanaf -51 voor Christus viel Houten officieel onder het Romeinse Rijk in de provincie Gallia Belgica, waarvan de Rijn de noordgrens was geworden. Caesar claimde het gebied, maar veel Romeinen zullen er niet zijn geweest.
Definitieve vestiging In het jaar -38 worden de Bataven door de Romeinen ontworpen. Vervolgens worden ze gestimuleerd naar de lege gebieden langs de Rijn te trekken. In het jaar -30 zijn ze er ineens.
De Romeinen verschijnen vanaf het jaar -15 in het Rivierengebied. Ze vestigden zich daarbij in eerste instantie in de buurt van Nijmegen, waar ze tussen de Bataven een flinke nederzetting bouwen. Het is te veronderstellen dat ze vanaf dat moment ook verkenningen uitvoerden langs de Rijn en in onze regio arriveerden.
Inwoners van onze regio zullen in die tijd af en toe kennis hebben gemaakt met Romeinse verkenners. De Romeinen bouwden een goede infrastructuur langs de Rijn, om vervolgens vanaf het jaar -12 de andere kant van de Rijn te kunnen veroveren.
Vanaf het jaar 4 na Christus vestigen de Romeinen zich in onze regio. Fectio wordt gebouwd en het leven voor de lokale inwoners verandert drastisch. Sommige bronnen stellen de bouw van Fectio op het jaar 16.
-58 / 4
Tijdlijn
| -58 | Uitbreken Gallische oorlog |
| -53 | Eburonen verslaan Romeinen |
| -53 | Strafexpedities Romeinen |
| -51 | Houten officeel Romeins |
| -30 | Bataven in Houten |
| -15 | Romeinen komen definitief |
| -12 | Romeinen steken de Rijn over |
| 4 | Bouw Fectio |