Fort Honswijk
Fort Honswijk bestond in eerste instantie uit een aarden wal. Vanaf deze wal was het de bedoeling om het gebied ten noorden van de Lekdijk te verdedigen. In 1844 startte de bouw van een bomvrije toren. Met drie verdiepingen en één ondergrondse verdieping werd het de grootste toren van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. De toren had kantelen, net als bij een kasteel en een gracht met ophaalbrug. In 1848 was het fort gereed.
Vanuit dit fort werd een doortocht langs het hoger gelegen land langs de Noorderlekdijk voorkomen, werd samen met fort Everdingen de Lek verdedigd en werd het inudatiekanaal (uitgediepte veenriviertje De Snel) beschermd. Fort Honswijk lag dus op een strategisch belangrijke positie. Op zo'n 300 meter ten noorden van Fort Honswijk werd het
Lunet aan de Snel aangelegd ter ondersteuning van het fort.
Verbetering
Het fort werd tussen 1881 en 1886 verbeterd. De verbetering bestond uit slopen van de bovenste verdieping van de toren en de aanleg van een contrescarp aan de oostkant om de toren te beschermen. Ook werden magazijnen en bunkers aangepast en bijgebouwd. De gracht rond de toren werd gedempt. Vanuit de contrescarpgalerij liep een tunnel naar de inundatiesluis, zodat de sluis ook onder hevig vuur kon worden bediend.
Aan het eind van de eeuw konden in het fort zo'n 550 man worden gehuisvest. Er stonden 34 kanonnen opgesteld, 10 mitrailleurs en 14 draagbare mortieren. Ook werden er toen schietgaten gemaakt voor de mitrailleurs.
Gebruik
In 1870 is het fort 9 weken in gebruik genomen door gemobiliseerde soldaten omdat de Frans-Duitse oorlog was uitgebroken.
Tijdens de mobilisatie tussen 1914 en 1918 is Fort Honswijk zelfs intensief gebruikt. Tussen 1939 en ongeveer 1946 waren er ook soldaten gelegerd. Eerst Nederlandse soldaten, later Duitse soldaten en na de bevrijding Nederlandse soldaten met gevangen Duitse soldaten. In de jaren na de oorlog (tot eind 1947) werden er ook NSB-ers gevangen gehouden.
Tot 1968 was Fort Honswijk in gebruik bij de Luchtmacht. Daarna vestigde de Landmacht er zich. Tot 1996 vond er munitierenovatie plaats.
In 2006 verliet Defensie het fort. Nadat een aantal jaren het ministerie van Landbouw eigenaar was is de gemeente Houten. gestart met noodherstel. In de toekomst worden er exposities gehouden.
Kijktip: 3 filmpjes over Fort Honswijk van de gemeente Houten
Fort Honswijk deel 1
Fort Honswijk deel 2
Fort Honswijk deel 3