Versterkte boerderijen

In de late Middeleeuwen verschijnen er versterkte boerderijen en hofstedes in Houten. Het gaat vaak om een hofstede met gracht en soms een toegangspoort zoals we kennen van bij de Stenen Poort. Op de hofstede stond een hoofdgebouw en verschillende bijgebouwen. Er woonden meerdere mensen, die allen betrokken waren met de bedrijfsvoering van de boerderij.

De versterkte boerderijen en het in groepen leven gaf een veilig gevoel tegen rondtrekkende vagebonden en rovers. Een dergelijke boerderij bood geen bescherming tegen ridders en kleine legers. Ook leverde een dergelijk hofstede status op, omdat alleen de rijkere boeren of edelen zich een versterkte boerderij konden permiteren. Een dergelijke boerderij was in de middeleeuwen vaak het eigendom van de kerk in Utrecht. Later juist van een edelman.

Houten kende een aantal versterkte boerderijen of hofstedes. Sommigen hoorden bij een kasteel zoals bij Vuylcoop, anderen stonden op zichzelf.

Op onderliggende pagina's worden ze besproken. Niet altijd is duidelijk wanneer het een kasteel, een buitenplaats of een versterkte boerderij is. Sommige boerderijen zijn nu nog te zien. De boerderijen zijn:



Boerderij Dorp Gracht Poortgebouw Locatie
Beest Honswijk
ja
Biesterhofstede* Schalkwijk
?
?
Blasenburg Tull en 't Waal
ja
ja
Grijpestein Honswijk
ja
De Poel Houten
ja
De Kroon (Croon) Tull en 't Waal
ja
De Gouden Harp Schalkwijk
ja
Hennesprong Houten
ja
ja
Hofstede Wulven Houten
ja
?
Overdam Houten
ja
ja
Ruemsthofstede of De Geer* Houten
?
?
Schoneveld Houten
ja
ja
Stenen Poort Houten
ja
ja
Ter Weide Tull en 't Waal
ja
ja
Welgelegen* Schalkwijk
?
?
Wickenburgh 't Goy
ja
Wulverbroek Houten
ja
ja

*Nog geen aanwijzingen gevonden dat dit een versterkte boerderij was.

1247 / heden

Tijdlijn

1247 Hennesprong
1263 Overdam
1272 Hofstede Wulven
1300 Westenstein
1381 Grijpestein
1381 Wickenburgh
1382 Schoneveld
1394 Blasenburg
1435 Ter Weide
±1450 Beest
±1550 Wulverbroek
1572 Stenen Poort
1640 De Poel