De statie Schalkwijk

In het jaar 1610 verschijnt er in Schalkwijk een dominee. De katholieken nemen de wijk naar een schuurkerk. Ook kerkten de meeste katholieke inwoners uit Houten, Tull en ’t Waal, Honswijk en ’t Goy in Schalkwijk. Alleen de inwoners uit Wulven, Waijen en Heemstede kerkten in Jutphaas.

Kerken in de kasteeltoren
Op 20 december 1633 koopt Adriaen Ram kasteel Schalkwijk. Hij was katholiek en de zuidtoren van het kasteel werd ingericht als schuilkerk. Ook woonde er hier een rondtrekkende priester. In 1647 koopt hij de ambachtsheerlijkheid Schalkwijk.

De kerkelijke activiteiten in het kasteel blijven niet onopgemerkt. Johan Strick van Linschoten, maarschalk van het Sticht, grijpt op 1 juni 1651 in en verovert het kasteel. Dat lukte niet in één keer, omdat de Schalkwijkse bevolking op de voorburcht van het kasteel stond en deze verdedigde. De maarschalk kon niet naar binnen, omdat de ophaalbrug omhoog was. Een medewerker van de maarschalk kreeg bij de verdediging van het kasteel een speer in zijn hoofd en raakte zwaar gewond. Toen dezelfde dag de maarschalk met een groter aantal manschappen terugkwam, lukt het wel om het kasteel te veroveren. De priester was toen al naar Culemborg gevlucht.

Adriaen Ram en zijn gezin werden voor tien jaar uit de Staten van Utrecht verbannen en vestigden zich in Vianen. Later blijkt Ram via Frankrijk naar Brazilië te zijn gegaan, waar hij voor 1654 komt te overlijden*. Bron

De zuidtoren werd afgebroken en de ophaalbrug vervangen door een vaste brug. Adriaen Ram verkocht het kasteel in 1653. Ondanks dat hij slechts 18 jaar in Schalkwijk woonde, is in Schalkwijk een belangrijke straat naar Adriaen Ram genoemd.

Nieuwe schuilkerk
De katholieken vielen terug op de boerderij van Bart van Schayck, waar een schuilkerk was ingericht. In 1760 kregen ze officieel toestemming om een nieuwe schuilkerk te bouwen. Deze verscheen op de plek waar nu aan de Jhr. Ramweg de pastorie staat. Overigens was een schuilkerk toen niet meer geheim. Katholieken mochten gewoon naar de kerk, mits van buitenaf niet zichtbaar was dat het een kerk was.

Maria van Wulven
Rond 1683 komt Maria van Wulven in handen van de Schalkwijkse pastor. Deze Maria van Schalkwijk duikt daarna onder bij particulieren, om later weer terug te komen bij de kerk.

*Heimink-Liesert meldt dat Ram in 1663 stierf

1610 / 1798

Tijdlijn

1610 Eigen schuilkerk katholieken
1633 Jhr Ram koopt kasteel
1647 Jhr Ram koopt Schalkwijk
1651 Bestorming kasteel Schalkwijk
1653 Verkoop kasteel
1683 Maria van Wulven
1760 Toestemming nieuwe schuilkerk
1796 Vrijheid van godsdienst