• start
• steentijd
• bronstijd
• ijzertijd
• romeinse tijd
• vroege middeleeuwen
• late middeleeuwen
• nieuwe tijd
• recente tijd

Honswijk, het verdwenen dorpje

Honswijk was een klein dorpje dat in de tiende eeuw is ontstaan langs de Lekdijk en in de 19e eeuw is verdwenen. Het dorpje was gelegen op de Honswijkse stroomrug. Het dorpje Honswijk heette tot de 14e eeuw Tull, maar kreeg later de naam Honswijk. Op het hoogtepunt bestond Honswijk uit een kerk, enkele huisjes en uit een landhuis of kasteeltje ten oosten van de kerk. Ook was er een school.

Het dorpje stond via de Lange Uitweg in verbinding met de dorpjes Loerik, Haltna en Westrum op de Houtense en Jutphase stroomrug. Ook was er een nauwe band met Gasperen (het latere Hagestein) aan de overkant van de rivier. In feite was de bebouwing van Honswijk verspreid over de stroomruggen langs de Lek. Hier en daar was de bebouwing geconcentreerd en verscheen een kerk.

Splitsing
Honswijk lag tot 1317 in het gerecht van Goye. Nadat in 1317 de laatste Van Goye is onthoofd, ontstaan er verschillende gerechten. Honswijk kwam onder het gerecht Hagestein te vallen. Op 29 maart 1338 doet Jan, heer van Arkel, uitspraak tussen heer Otto, heer van Asperen en Hagestein, en heer Hubert de Schenk, heer van Culemborg, over de grenzen van het gerecht van Hagestein aan beide zijden van de Lek. Daarbij komt het gebied rond Honswijk toe aan de Heer van Culemborg en gaat dit verder onder het gerecht Honswijk. De kerk van Tull komt toe aan Honswijk, waardoor het gerecht een eigen kerk heeft. De rest van het gerecht Tull (exclusief kerk) wordt samengevoegd met het gerecht 't Waal (bron).

Huis Tull
In 1333 is direct oostelijk naast de kerk sprake geweest van het huis/versterkte boerderij Tull. Dit huis zou rond 1200 al bestaan, maar dat lijkt erg vroeg. Zoals vaker gebeurde werden huizen en kastelen tijdens oorlogshandelingen verwoest. Het huis Tull moet hetzelfde zijn overkomen. Vermoedelijk ergens na 1406.

Kerk
De kerk lag direct naast de Lekdijk. Na overstromingen werd de Lekdijk verzwaard en kwam de toren in de dijk te liggen. Lees meer over de kerk van Honswijk.

Honswijk zou ook een molen hebben gehad. Deze wordt vermeld in de periode 1632 - 1643, maar is in 1832 niet meer bekend. Mogelijk was het een voorloper van de molen in Molenbuurt. In 1748 staan er 21 huizen in Honswijk.

In augustus 1811 worden de gerechten Tull en 't Waal, Honswijk en Schalkwijk samengevoegd tot de gemeente Schalkwijk. In 1818 splitsen Tull en 't Waal en Honswijk zich af tot de gemeente Tull en 't Waal.

Aan het begin van de 19e eeuw wordt de kerk gesloopt en in 1837 als laatste de toren. Als gevolg van de bouw van Fort Honswijk verdween ook het rond de kerk gelegen dorpje. Momenteel zijn er van het dorpje slechts twee huisjes over.

950 / 1853

Tijdlijn