Stroomruggen in Houten

Het Houtens landschap bestaat uit stroomruggen en kommen. Tussen de relatief hoge stroomruggen en lage kommen zit een hoogteverschil van ruim 3,5 meter. Het laagste punt is +0,3 meter NAP bij de Knoest in polder Vuijlcop. Het hoogste punt is plaatselijk 4,80 meter NAP (bron) in de buurt van het tankstation in 't Goy. De eerste stroomrug ontstond 4850 jaar geleden en de laatste was in de Romeinse tijd gereed (bron).

De stroomruggen zijn ontstaan op plaatsen waar rivieren stroomden, welke regelmatig buiten de oevers traden. In de loop van de tijd nam de rivier een andere route en bleef een hoger gedeelte in het landschap over. De stroomruggen zijn geclusterd in riviersystemen. Houten kent er maar liefst vijf:

Houten kent twee belangrijke stroomruggen en een aantal kleinere. Op deze stroomruggen zijn de oudste sporen van bewoning gevonden.

De Houtense stroomrug
Dit is de grootste stroomrug van de Kromme Rijnstreek. Deze stroomrug ontstond 1845 voor Christus en was rond het jaar 610 voor Christus af. Het was eeuwenlang de hoofdstroom van de Rijn.
De Houtense stroomrug ontstaat ten zuidoosten van Wijk bij Duurstede en loopt via ’t Goy naar Houten. Plaatselijk is deze anderhalve kilometer breed. De wijken Hofstad, Overdam en Loerik liggen op de Houtense stroomrug. Op deze stroomrug zijn de middeleeuwse dorpjes Westrum, Loerik en Oostrum (Goysedorp) ontstaan.
Lees meer over de Houtense stroomrug

De Jutphase stroomrug
De Jutphase stroomrug ontstond 1845 voor Christus, gelijktijdig met de Houtense stroomrug (bron). Er was ook een eerdere fase en men denkt dat deze rond -2250 voor Christus is ontstaan. Archeologen zien deze verschillende fases terug in de grond (bron).

De grens tussen de Jutphase en Houtense stroomrug loopt parallel aan Het Spoor richting Het Gilde. De wijken De Meent, Oude Dorp, Tiellandt en Den Oord liggen op deze stroomrug. Verder delen van de Weerwolf, Oud Wulven en de Doornkade. Op deze stroomrug is Haltna ontstaan.
Lees meer over de Jutphase stroomrug

Andere stroomruggen
Tull en 't Waal en Schalkwijk liggen op de Vuylkoopstroomrug die tussen -3400 en -1845 voor Christus werd gevormd. Deze ontstond uit een doorbraak van de Rijn. Twee kleine stroomruggen zijn te vinden in Blokhoven en bij de Zuwedijk (Stroomrug Zouwe). In het noorden van Houten is de Oudwulverbroekstroomrug ontstaan. De Wiersch vlakbij Het Klooster is niet meer zichtbaar in het terrein. Ook de Lage Dijk stroomrug is ten noorden van Tull en 't Waal in het terrein teruggevonden.

Tussen 9000 en 5000 voor Christus liep er ook een rivier van oost naar west door Houten (bron). Deze rivier is dermate oud dan deze geen bovengrondse sporen heeft achtergelaten.

-4850 / 35

Tijdlijn

jaar stroomrug
-4850
 Vorming De Wiersch stroomrug
-3850
 De Wiersch stroomrug gereed
-3710
 Vorming Werkhovense sr
-3400
 Vorming Vuylkoop stroomrug
-2950
 Vorming Hoonse stroomrug
-2950
 Vorming Lage Dijk stroomrug
-2650
 Vorming Blokhoven stroomrug
-2250
 1e fase Jutphase stroomrug
-1995
 Vorming Honswijk stroomrug
-1850
 Blokhoven stroomrug gereed
-1845
 Lage Dijk stroomrug
-1845
 2e fase Jutphase stroomrug
-1845
 Vorming Houtense stroomrug
-1845
 Vuylkoop stroomrug gereed
-1780
 Hoonse stroomrug gereed
-1750
 Vorming Zouwe stroomrug
-1480
 Werkhovense stroomrug gereed
-1100
 Honswijk stroomrug gereed
-1050
 Zouwe stroomrug gereed
-980
 Vorming Oudwulverbroek
-765
 Jutphase stroomrug gereed
-610
 Houtense stroomrug gereed
-200
 Vorming De Lek
35
 Oudwulverbroek gereed