Ruim 4200 jaar is er al bewoning in het huidige Houten. De oudste sporen zijn door archeologen in de winter van 2006-2007 gevonden langs de spoorlijn ter hoogte van de stadsverwarming bij het Raaigras. Het gaat om vondsten die zijn gedateerd in de periode 2200 tot 1970 voor Christus.
Vanaf ongeveer 1800 voor Christus verlegde de Rijn zich en stroomde deze dwars door Houten. Door de overstromingen trokken bewoners weg. Vanaf 1500 voor Christus kwam opnieuw bewoning op gang. In de eerste eeuw voor Christus vestigden de Eburonen zich in Houten, gevolgd door de Bataven en Romeinen.
Aan het begin van de jaartelling gaven de Romeinen de economie met het nabijgelegen Fectio een enorme impuls.
Het agrarische Houten zorgde voor de voeding van de vele soldaten. In de eeuwen erna voorzag Houten en de omgeving belangrijke plaatsen, zoals Dorestad en Utrecht van voedsel.
Pas in de tweede helft van de vorige eeuw verloor Houten deze agrarische functie en kreeg het een woontaak. Tegenwoordig wonen in Houten 47.819 inwoners (1 juli 2010).
Ook in de Middeleeuwen gebeurde er veel in Houten. De lokale adel voerde strijd met de bisschop van Utrecht. Ook de Hertog van Gelre en Graven van Holland voerden strijd. De grens van de machtsgebieden liep vaak over het gebied van de huidige gemeente Houten. Kastelen verschenen en werden net zo hard weer afgebroken. Plunderingen met moord en doodslag kwamen ook voor. De laatste geweldadigheden vonden plaats tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Rijk bodemarchief
De bodem van Houten is met zo'n rijke geschiedenis vol met archeologisch materiaal. Op dit moment zijn er in de gemeente 1500 archeologische vindplaatsen bekend.
De ontdekking van de fundamenten van een Romeinse stenen gebouw in het Oude Dorp in 1957 betekende een ommekeer in bewustwording. Vanaf dat moment was duidelijk dat Houten in een bijzonderde omgeving was gebouwd. Ondertussen zijn er drie en mogelijk zes Romeinse stenen gebouwen in de gemeente bekend en is een stuk van een Romeinse weg opgegraven.
Deze website
Publicaties over de Houtense geschiedenis zijn versnipperd. Informatie is verspreid over rapporten en themagerichte boeken.
Sommige boeken zijn uitgekocht en worden niet meer herdrukt.
Deze website zet de belangrijkste gebeurtenissen van Houten en omliggende dorpen op een rij. Vanaf de steentijd tot het heden. Het fotomateriaal toont zoveel mogelijk sporen uit de geschiedenis, die tegenwoordig nog terug zijn te zien. Teksten en foto's zijn zoveel mogelijk eigen materiaal. Soms ontstaan er nieuwe inzichten waarover nog niet eerder iets is gepubliceerd.
Deze website biedt veel informatie over de historie van Houten. U kunt deze geschiedenis chronologisch opzoeken, bekijken vanaf de kaart, opzoeken met de zoekmachine of bekijken per categorie.
Volg het laatste nieuws over de geschiedenis van Houten, Schalkwijk, Tull en 't Waal en
't Goy op oudhouten-weblog of op oudhoutentwitter
| < -2000 | Steentijd |
| -2000 / -800 | Bronstijd |
| -800 / -12 | IJzertijd |
| -12 / 450 | Romeinse tijd |
| 450 / 1050 | Vroege middeleeuwen |
| 1050 / 1500 | Late middeleeuwen |
| 1500 / 1800 | Nieuwe tijd |
| > 1800 | Recente tijd |
